Lange reis door de Andes in 60 dagen: van Bogotá naar Ushuaia

Aankomst in Bogotá

Bogotá ligt op ongeveer 2.600 meter, op een hoogvlakte tussen groene bergen. Na de lange vlucht wacht een chauffeur je op aan de luchthaven El Dorado. Hij rijdt je door het avondverkeer naar La Candelaria, de oude wijk aan de voet van de bergen. De straten zijn er steil en smal, met huizen in oker, blauw en rood. Je houdt de eerste avond rustig. Een kom ajiaco, de kippensoep met drie soorten aardappel en maïs, is een goed begin. De lucht is hier al iets ijler dan thuis. Drink veel water en slaap uit. Morgen begint het echte werk pas na het ontbijt.

Overnachting

Boetiekhotel in La Candelaria

Rijtijd

Transfer van de luchthaven, 45 min tot 1u15 (15 km)

Goudmuseum en Monserrate

Goud vult een hele verdieping in het Museo del Oro. Met een gids breng je de ochtend daar door, tussen tienduizenden stukken uit de culturen van voor de Spanjaarden. In een donkere zaal licht een vlot van goud op, het beeld bij de legende van El Dorado. Daarna wandel je langs de Plaza de Bolívar, met het parlement, de kathedraal en een zee van duiven. In de namiddag brengt een kabelbaan of een tandradbaan je naar Monserrate, op ruim 3.100 meter. Boven staat een witte kerk. Onder je ligt de stad, tot aan de horizon. Wie het pad naar boven te voet neemt, rekent op anderhalf uur klimmen.

Overnachting

Boetiekhotel in La Candelaria

Vervoer

Te voet in het centrum, korte rit naar het station van Monserrate

Zoutkathedraal van Zipaquirá en Villa de Leyva

Honderdtachtig meter onder de grond ligt in Zipaquirá een kerk die uit een zoutmijn gehouwen is. Een chauffeur haalt je na het ontbijt op en rijdt een uur naar het noorden. Je daalt af door gangen met kruiswegstaties, verlicht in blauw en paars. Onderaan opent zich een schip met een groot kruis in de wand. Daarna gaat de rit verder door een landschap van weiden en eucalyptus. Tegen de namiddag kom je aan in Villa de Leyva. Het dorp ligt lager, op ongeveer 2.100 meter. Het is er warmer en droger. Het grote plein is met keien geplaveid. Witte huizen met groene balkons staan er rondom.

Overnachting

Koloniaal huis met binnentuin in Villa de Leyva

Rijtijd

Bogotá naar Zipaquirá, ongeveer 1u15 (50 km). Zipaquirá naar Villa de Leyva, ongeveer 3u (130 km)

Fossielen en blauwe poelen rond Villa de Leyva

Ooit lag hier een binnenzee. Dat zie je nog in de omgeving van Villa de Leyva, waar de grond vol fossielen zit. In het museum El Fósil ligt een kronosaurus, een zeereptiel van een miljoenen jaren oude zee, nog op de plek waar boeren hem vonden. Iets verder liggen de Pozos Azules, kleine meertjes in turquoise tussen kale heuvels. Je gaat er met een fiets of met de chauffeur naartoe. De Casa Terracota is een huis dat helemaal uit gebakken klei bestaat, met trappen en meubels uit hetzelfde materiaal. 's Avonds loopt het plein vol families. Wie houdt van rust, zit dan op een terras met een tinto, de zwarte koffie van hier.

Overnachting

Koloniaal huis met binnentuin in Villa de Leyva

Rijtijd

Korte ritten in de omgeving, samen ongeveer 40 km

Naar de koffiestreek

Vroeg vertrekken is vandaag nodig. De chauffeur brengt je terug naar Bogotá, waar een korte vlucht je over de Centrale Cordillera naar Pereira brengt. Vanuit het vliegtuig zie je de bergen plooien als groen papier. In Pereira is de lucht zacht en vochtig. Een uur rijden verder ligt Salento, in de streek die Colombianen het Eje Cafetero noemen. Het koffielandschap van deze vallei staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Salento zelf is klein en kleurrijk. De Calle Real heeft gevels in felle tinten, met houten balkons. Aan het einde van de straat loopt een trap naar een uitkijkpunt. Van daar zie je de vallei waar je morgen gaat wandelen.

Overnachting

Kleine finca of guesthouse bij Salento

Rijtijd

Villa de Leyva naar de luchthaven van Bogotá, ongeveer 4u. Vlucht naar Pereira, ongeveer 50 min. Pereira naar Salento, ongeveer 1u

Wasplammen in de Valle de Cocora

Waspalmen worden tot zestig meter hoog. In de Valle de Cocora staan ze met honderden op de heuvels. De palm is de nationale boom van Colombia. Een jeep brengt je 's ochtends van Salento naar het begin van het pad. De lus is ongeveer twaalf kilometer lang en duurt vijf tot zes uur. Eerst loop je door weiden, dan door nevelwoud langs een rivier met smalle hangbruggen. Halverwege ligt een huisje waar kolibries rond voederbakjes zoemen. De laatste klim brengt je bij de palmen zelf. Het pad is vaak modderig, dus stevige schoenen zijn nodig. In de namiddag schuift er geregeld wolk over de toppen.

Overnachting

Kleine finca of guesthouse bij Salento

Rijtijd

Jeep van Salento naar Cocora, ongeveer 30 min (11 km)

Op een koffiefinca en in Filandia

Koffie groeit hier op hellingen die zo steil zijn dat de plukkers met een mand voor de buik werken. Een boer neemt je 's ochtends mee door zijn finca. Je ziet de rode bessen aan de struik, de pulp die eraf gaat en de bonen die op rekken drogen. Daarna brandt hij een handvol en zet hij koffie. In de namiddag rijd je naar Filandia, een dorp op een kam tussen twee valleien. Het is rustiger dan Salento. Op het plein staan winkels met manden uit bejuco, een rank die hier gevlochten wordt. Een houten uitkijktoren buiten het dorp toont bij helder weer de toppen van de Cordillera.

Overnachting

Kleine finca of guesthouse bij Salento

Rijtijd

Salento naar de finca en Filandia, samen ongeveer 1u (35 km)

Van Pereira naar Quito

Twee vluchten vullen deze dag. De eerste brengt je van Pereira terug naar Bogotá, de tweede zuidwaarts naar Ecuador. Kies een plaats aan het raam aan de linkerkant. Bij helder weer steken de besneeuwde kegels van de Ecuadoraanse vulkanen boven de wolken uit. De nieuwe luchthaven van Quito ligt een eind buiten de stad, in een droge vallei. Een chauffeur rijdt je in een uur naar het oude centrum. Quito ligt op ongeveer 2.850 meter, iets hoger dan Bogotá. Je lichaam is al wat gewend. Het eerste diner houd je dicht bij het hotel. Locro de papa, een romige aardappelsoep met kaas en avocado, past bij de koele avond.

Overnachting

Hotel in een koloniaal pand in het oude centrum van Quito

Rijtijd

Salento naar de luchthaven van Pereira, ongeveer 1u. Vluchten via Bogotá naar Quito, samen ongeveer 4u met overstap. Transfer naar het centrum, ongeveer 1u

Het oude centrum van Quito

Bladgoud bedekt bijna elke centimeter van de jezuïetenkerk La Compañía. Met een gids begin je daar de wandeling door het oude Quito. Het centrum kwam in 1978 als een van de eerste plaatsen op de werelderfgoedlijst. Rond de Plaza Grande staan het presidentieel paleis, de kathedraal en het aartsbisdom. In de Basílica del Voto Nacional kijken leguanen, schildpadden en condors als waterspuwers naar beneden. Wie durft, klimt via smalle trappen tot in de torens. In de namiddag neem je de TelefériQo, een kabelbaan op de flank van de vulkaan Pichincha. Boven sta je op bijna 4.000 meter. Het is er koud en winderig, dus neem een jas mee.

Overnachting

Hotel in een koloniaal pand in het oude centrum van Quito

Vervoer

Te voet in het centrum, korte rit naar de TelefériQo

Markt van Otavalo en het kratermeer Cuicocha

Ponchos, weefsels, hangmatten en manden met fruit liggen elke dag op de Plaza de los Ponchos in Otavalo. Een chauffeur rijdt je er in twee uur naartoe, over de evenaar. Op zaterdag is de markt het grootst en lopen de straten rondom ook vol kramen. Veel verkopers dragen de kledij van de Kichwa van Otavalo: witte broeken, lange vlechten, gouden kettingen. Daarna gaat het naar Cuicocha, een kratermeer met twee groene eilanden in het midden. Een pad volgt de rand. De volledige ronde duurt vier tot vijf uur, maar een stuk van een uur toont het meer al goed. Tegen de avond ben je terug in Quito.

Overnachting

Hotel in een koloniaal pand in het oude centrum van Quito

Rijtijd

Quito naar Otavalo, ongeveer 2u (95 km). Otavalo naar Cuicocha, ongeveer 30 min. Terug naar Quito, ongeveer 2u30

Rond de vulkaan Cotopaxi

Wilde paarden grazen op de vlakte onder de Cotopaxi, een bijna perfecte kegel van bijna 5.900 meter. Een gids haalt je in Quito op en rijdt twee uur naar het zuiden. In het park wandel je eerst rond de lagune van Limpiopungo, op ongeveer 3.800 meter. Het pad is vlak en duurt een uur. Daarna rijdt de jeep verder omhoog, als de vulkaan en het weer dat toelaten. Van de parking klim je in een klein uur door los zand naar de berghut op bijna 4.900 meter. Elke stap kost adem. De nacht breng je door in een haciënda lager in de vallei, bij een open haard.

Overnachting

Haciënda aan de rand van het park Cotopaxi

Rijtijd

Quito naar het park, ongeveer 2u (80 km). Naar de haciënda, ongeveer 1u

Het kratermeer van Quilotoa

Groen als jade ligt het water van Quilotoa in een krater van drie kilometer breed. Je rijdt er in ruim twee uur naartoe, langs akkers die tot hoog op de hellingen geploegd zijn. In het dorp Zumbahua zie je vrouwen in vilten hoeden met een pauwenveer. De rand van de krater ligt op ongeveer 3.900 meter. Een pad daalt in een halfuur af naar het meer, zo'n 280 meter lager. Terug naar boven duurt het een uur of langer. Wie dat niet wil, huurt een muilezel. Wind is hier de vaste gast, dus een muts en handschoenen horen in je rugzak. 's Avonds ben je terug in de haciënda.

Overnachting

Haciënda aan de rand van het park Cotopaxi

Rijtijd

Haciënda naar Quilotoa, ongeveer 2u15 (100 km), en terug

Watervallen langs de weg naar Baños

Lager en warmer wordt het vandaag. Op ongeveer 1.800 meter ligt Baños, aan de voet van de vulkaan Tungurahua. Daar begint de Ruta de las Cascadas, een weg die de kloof van de rivier Pastaza volgt richting Amazone. Je stopt bij watervallen die van de wand storten. Bij de Manto de la Novia steek je de kloof over in een open bakje aan een kabel. Bij de Pailón del Diablo daal je af naar een waterval die door een smalle rotsspleet raast. Je wordt er nat. In de namiddag lig je in de warmwaterbaden van het dorp. Ze worden gevoed door bronnen uit de vulkaan.

Overnachting

Kleine lodge op de helling boven Baños

Rijtijd

Haciënda naar Baños, ongeveer 2u (110 km). Ruta de las Cascadas tot Río Verde, ongeveer 30 min per richting

Tot vijfduizend meter op de Chimborazo

Niemand staat verder van het middelpunt van de aarde dan wie op de top van de Chimborazo staat. Dat komt door de bolling van de aarde rond de evenaar. De vulkaan is 6.263 meter hoog. Je gaat niet naar de top, alleen naar de onderste berghut. Een chauffeur rijdt je van Baños via Riobamba naar de parking op ongeveer 4.800 meter. Onderweg grazen vicuña's op de grijze vlakte. Van de hut stap je in drie kwartier naar een tweede hut op ongeveer 5.000 meter. Langzaam lopen is hier de regel. Wie hoofdpijn krijgt, keert terug. De nacht breng je door in Riobamba, op 2.750 meter.

Overnachting

Haciënda aan de rand van Riobamba

Rijtijd

Baños naar Riobamba, ongeveer 1u15 (60 km). Riobamba naar de berghut, ongeveer 1u (45 km), en terug

Ingapirca onderweg naar Cuenca

Halfweg tussen Riobamba en Cuenca ligt Ingapirca, de grootste Inca-site van Ecuador. Je komt er na een rit van drie uur door een open landschap met weiden en eucalyptus. Het pronkstuk is een ovale tempel van passende stenen, gebouwd voor de zon. Ernaast liggen resten van de Cañari, het volk dat hier woonde voor de Inca's kwamen. Een lokale gids legt uit hoe beide volkeren de plek deelden. Lama's grazen tussen de muren. Daarna rijd je nog twee uur naar Cuenca. De stad ligt op ongeveer 2.500 meter, aan vier rivieren. Tegen de avond kleuren de blauwe koepels van de kathedraal in het laatste licht.

Overnachting

Hotel in een gerestaureerd huis in het centrum van Cuenca

Rijtijd

Riobamba naar Ingapirca, ongeveer 3u (170 km). Ingapirca naar Cuenca, ongeveer 2u (80 km)

Hoeden, markten en de rivier in Cuenca

Panamahoeden komen uit Ecuador. Het stro heet toquilla en het vlechten ervan staat op de lijst van immaterieel erfgoed van UNESCO. In een werkplaats in Cuenca zie je hoe de hoeden gewassen, geperst en gevormd worden. Daarna wandel je door het centrum, dat zelf op de werelderfgoedlijst staat. Op de bloemenmarkt naast de oude kathedraal staan kramen vol rozen en lelies. In de markt van 10 de Agosto koken vrouwen hornado, langzaam gebraden varken. Wie wil, proeft er een sap van naranjilla. In de namiddag loop je langs de rivier Tomebamba. Aan de oever staan oude huizen op de rand van een steile helling.

Overnachting

Hotel in een gerestaureerd huis in het centrum van Cuenca

Vervoer

Te voet in het centrum

Door El Cajas naar de kust en naar Lima

Mist hangt vaak tussen de lagunes van El Cajas, een nationaal park met honderden meren op bijna 4.000 meter. De weg van Cuenca naar Guayaquil loopt er dwars door. Je stopt bij de lagune van Toreadora voor een korte wandeling langs het water en de knoestige polylepisbomen. Daarna duikt de weg naar beneden. In drie uur ga je van koude hoogvlakte naar de warme kustvlakte, met bananenplantages en cacao. In Guayaquil neem je in de namiddag een vlucht van twee uur naar Lima. De chauffeur die je daar opwacht, rijdt je langs de zee naar Miraflores. Je slaapt voor het eerst in weken op zeeniveau.

Overnachting

Hotel in Miraflores, Lima

Rijtijd

Cuenca naar Guayaquil via El Cajas, ongeveer 3u30 tot 4u (200 km). Vlucht naar Lima, ongeveer 2u

Lima tussen klif en keuken

Grijs is de lucht boven Lima in deze maanden. De garúa, een lage nevel uit de oceaan, hangt er vaak tot in de namiddag. Een gids neemt je 's ochtends mee naar het historische centrum, met de Plaza Mayor en de catacomben onder het klooster van San Francisco. Daarna gaat het terug naar de kust. Limeños eten ceviche vooral 's middags, als de vis van die ochtend nog vers is. In Miraflores staat midden tussen de flats een piramide van leemstenen, de Huaca Pucllana. Tegen zonsondergang wandel je naar Barranco, een wijk met houten huizen en een oude brug. Morgen begint de weg naar de bergen.

Overnachting

Hotel in Miraflores, Lima

Vervoer

Korte ritten in de stad

Over de pas van Conococha naar Huaraz

Zandduinen en grijze rotsen begeleiden de eerste uren van deze lange rit. De weg volgt de kustwoestijn naar het noorden, met af en toe een groene rivierdelta. Bij Pativilca draai je landinwaarts. Daarna klimt de weg in bochten naar de hoogvlakte van Conococha, op ongeveer 4.100 meter. Daar zie je bij helder weer voor het eerst de witte toppen van de Cordillera Blanca. Het is een bergketen met meer dan vijftig toppen boven 5.700 meter. De weg daalt dan af naar Huaraz, op ongeveer 3.050 meter. Je houdt de avond kort en rustig, op deze hoogte. Morgen en overmorgen worden dagen op hoogte.

Overnachting

Berglodge met uitzicht op de Cordillera Blanca bij Huaraz

Rijtijd

Lima naar Huaraz, ongeveer 7u30 tot 8u (410 km) met privéchauffeur

De tempel van Chavín de Huántar

Drieduizend jaar oud is de tempel van Chavín de Huántar, ouder dan de Inca's en zelfs ouder dan Nazca. Een gids rijdt met je over de Cordillera Blanca naar de andere kant. Onderweg passeer je de lagune van Querococha en een tunnel op meer dan 4.400 meter. De site ligt in een groene vallei, op ongeveer 3.180 meter, iets hoger dan Huaraz. Onder de tempel lopen gangen zonder daglicht. In het midden staat de Lanzón, een stenen beeld met slagtanden en klauwen. In het museum hangen stenen hoofden die vroeger uit de buitenmuren staken. De dag is lang in de auto, maar je went zo aan de hoogte zonder zware inspanning.

Overnachting

Berglodge met uitzicht op de Cordillera Blanca bij Huaraz

Rijtijd

Huaraz naar Chavín, ongeveer 3u (110 km), en terug

Wandeling naar Laguna 69

Turquoise water onder een gletsjer is het doel van de zwaarste wandeling tot nu toe. Je vertrekt om vijf uur 's ochtends uit Huaraz. De weg loopt langs de lagunes van Llanganuco, diep in een kloof onder de Huascarán, met 6.768 meter de hoogste berg van Peru. Het pad begint op ongeveer 3.900 meter. Het is zeven kilometer heen en zeven terug, met 700 meter klimmen. Reken op vijf tot zes uur stappen. De laatste helling naar het meer op 4.600 meter is steil. Wie zich niet goed voelt, keert om. De gids beslist mee. Boven hangt de gletsjer van de Chacraraju boven het water.

Overnachting

Berglodge met uitzicht op de Cordillera Blanca bij Huaraz

Rijtijd

Huaraz naar het begin van het pad, ongeveer 2u30 (90 km), en terug

Terug naar de kust, met een stop in Caral

Vijfduizend jaar geleden bouwden mensen in de vallei van Supe al piramides. Daar ligt Caral, de oudste gekende stad van Amerika. Die bezoek je vandaag op de terugweg naar Lima. De rit begint met de afdaling van de hoogvlakte naar de woestijn. Na een uur of vier draai je af naar de vallei. Een gids van de site loopt met je langs zes piramides van steen en een rond amfitheater, verzonken in de grond. Er groeit amper iets rond de ruïnes. Daarna volgt nog drie uur kustweg naar Lima. Het is een lange dag op de weg. Je slaapt vlak bij de luchthaven, want morgen vlieg je vroeg.

Overnachting

Hotel bij de luchthaven van Lima

Rijtijd

Huaraz naar Caral, ongeveer 4u30 (270 km). Caral naar Lima, ongeveer 3u30 (200 km)

Vlucht naar Cusco en af naar de Heilige Vallei

Ruim een uur duurt de vlucht van Lima naar Cusco. Het vliegtuig draait in een smalle vallei naar de landingsbaan, met daken van rode pannen aan beide kanten. Cusco ligt op ongeveer 3.400 meter. Je blijft er nu niet. Een chauffeur rijdt je meteen over de hoogvlakte naar de Heilige Vallei, die vijfhonderd meter lager ligt. Onderweg stop je in Chinchero, waar vrouwen van een weefcoöperatie tonen hoe ze wol wassen en verven met planten. Daarna daalt de weg in bochten naar de rivier Urubamba. In de vallei is het zachter. Maïs staat er op de velden. De nacht wordt er minder koud.

Overnachting

Lodge met tuin in de Heilige Vallei bij Urubamba

Rijtijd

Vlucht Lima naar Cusco, ongeveer 1u20. Cusco naar Urubamba via Chinchero, ongeveer 1u30 (60 km)

Terrassen en markt van Pisac

Boven het dorp Pisac zijn de hellingen in terrassen gelegd, als een trap voor reuzen. Een gids rijdt je 's ochtends naar de Inca-site op de kam. Er staan tempels, muren en een begraafplaats in de rotswand aan de overkant. Van boven daal je te voet af naar het dorp, langs de terrassen en door een poort. Dat duurt ongeveer anderhalf uur en gaat stevig naar beneden. Onderaan ligt de markt. Je vindt er alpacawol, maïs in allerlei kleuren en bakkers met een lemen oven. Op zondag is de markt het drukst. 's Namiddags rust je terug in de lodge, aan de rand van de rivier.

Overnachting

Lodge met tuin in de Heilige Vallei bij Urubamba

Rijtijd

Urubamba naar de site van Pisac, ongeveer 1u (40 km). Terug, ongeveer 45 min

De kringen van Moray en de zoutpannen van Maras

Ronde terrassen dalen in Moray als een amfitheater de grond in. Volgens onderzoekers testten de Inca's hier misschien gewassen, omdat elke ring een iets ander klimaat heeft. Je komt er via de hoogvlakte boven de vallei. Daarna gaat het naar Maras. Duizenden zoutpannen hangen er tegen een helling. Een zoute bron vult ze. Families uit het dorp oogsten het zout nog met de hand, zoals hun ouders deden. Van wit tot roze kleuren de pannen in het licht. Je maakt een wandeling van een uur naar beneden, langs het pad naar de rivier. De chauffeur wacht onderaan met water en een warme trui.

Overnachting

Lodge met tuin in de Heilige Vallei bij Urubamba

Rijtijd

Urubamba naar Moray en Maras, samen ongeveer 1u30 (60 km)

Ollantaytambo en de trein naar Aguas Calientes

Water stroomt nog altijd door stenen goten langs de straten van Ollantaytambo. Het dorp volgt het stratenplan van de Inca's. Boven het dorp klimmen terrassen naar een tempel van zes roze monolieten. Je stapt er 's ochtends met een gids naar boven. In de namiddag neem je de trein. Het spoor volgt de Urubamba door een kloof die steeds smaller en groener wordt. Na ongeveer anderhalf uur stap je uit in Aguas Calientes, een dorp dat helemaal rond het station gebouwd is. Er rijden geen auto's naartoe. Wie na de rit nog wil, gaat 's avonds naar de warmwaterbaden aan de rand van het dorp.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Aguas Calientes

Rijtijd

Urubamba naar Ollantaytambo, ongeveer 30 min (20 km). Trein naar Aguas Calientes, ongeveer 1u30

Machu Picchu

Vóór zonsopgang staat er al een rij bij de bussen. In een halfuur rijden ze in haarspeldbochten naar de ingang van Machu Picchu. De site werkt met tickets per circuit en per uur. Een gids is verplicht. Met hem loop je langs de tempel van de zon, de grote plaza en de stenen zonnewijzer die Intihuatana heet. Lama's grazen op de terrassen. 's Ochtends hangt er vaak wolk tussen de toppen. Die trekt in de loop van de dag soms weg, soms niet. In de namiddag bezoek je beneden in de vallei het kleine museum, aan de voet van de berg. Het toont wat archeologen in de site vonden.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Aguas Calientes

Rijtijd

Bus naar de site, ongeveer 25 min per richting

Tweede bezoek en terug naar Cusco

Wolken of zon, het tweede bezoek aan Machu Picchu toont de site in ander licht. Je gaat 's ochtends met een ander circuit naar boven, als het ticket nog beschikbaar is. Zo zie je delen die je gisteren niet zag. Wie fit is, kiest voor een circuit met een klim, zoals naar de Huayna Picchu of de Zonnepoort. Rond de middag neem je de trein terug naar Ollantaytambo. Daar wacht de chauffeur. De weg naar Cusco gaat over de hoogvlakte, langs dorpen met adobe muren. Tegen de avond kom je aan in de oude Inca-hoofdstad. Een warme soep in een restaurant bij het hotel is genoeg.

Overnachting

Hotel in het historische centrum van Cusco

Rijtijd

Trein naar Ollantaytambo, ongeveer 1u30. Ollantaytambo naar Cusco, ongeveer 2u (70 km)

Cusco van Inca-muur tot markthal

Twaalf hoeken telt een steen in de straat Hatun Rumiyoc, zo precies gekapt dat er geen mes tussen past. Een gids wandelt met je door het centrum van Cusco. De Qorikancha was de tempel van de zon. Nu staat er een klooster op de Inca-muren. Rond de Plaza de Armas staan kerken met houten balkons. In de markthal van San Pedro drinken mensen 's ochtends fruitsap aan lange toonbanken. Daarna rijd je naar Sacsayhuamán, boven de stad. De muren daar bestaan uit blokken van meer dan een mens hoog, in een zigzag. De avond is vrij. San Blas, de wijk op de helling, heeft kleine bars en ateliers.

Overnachting

Hotel in het historische centrum van Cusco

Vervoer

Te voet in het centrum, korte rit naar Sacsayhuamán

Over de pas van La Raya naar Puno

Fresco's bedekken de muren van het kerkje van Andahuaylillas, de eerste stop van een lange rit naar het Titicacameer. Je reist met een toeristenbus die onderweg stopt, met een gids aan boord. In Raqchi staat de hoge middenmuur van een Inca-tempel voor de god Wiracocha nog recht. Bij de pas van La Raya, op ongeveer 4.300 meter, staan kraampjes met alpacawol tussen de lama's. Lunch is een buffet in een dorp onderweg. In Pukará toont een museum stenen beelden van een volk van voor de Inca's. Tegen de avond kom je aan in Puno, aan het meer. Het is hier koud zodra de zon zakt.

Overnachting

Hotel aan het meer bij Puno

Rijtijd

Cusco naar Puno met toeristenbus, ongeveer 10u (390 km) met stops

De Uros en het eiland Taquile

Riet kraakt onder je voeten op de eilanden van de Uros. Ze zijn helemaal gebouwd uit totora, een riet dat in het meer groeit. Ze moeten steeds bijgelegd worden. Een boot brengt je er 's ochtends in een halfuur naartoe. Daarna vaar je nog bijna drie uur verder over het open water naar Taquile. Het Titicacameer ligt op ongeveer 3.800 meter. De zon brandt hier fel, ook als de lucht koel is. Op Taquile breien de mannen, terwijl de vrouwen weven. Hun textiel staat op de erfgoedlijst van UNESCO. Een pad loopt over de kam naar het dorp, met zicht op de besneeuwde toppen van Bolivia.

Overnachting

Hotel aan het meer bij Puno

Rijtijd

Boot van Puno naar de Uros, 30 min. Verder naar Taquile, ongeveer 2u45. Terug naar Puno, ongeveer 3u

Over de grens naar Copacabana in Bolivia

Bloemen, slingers en flessen bier versieren de auto's voor de basiliek van Copacabana. Hun eigenaars laten ze er zegenen door een priester. Je bent dan net Bolivia binnengereisd. De chauffeur rijdt je van Puno langs de oever van het meer naar de grens bij Kasani. Daar stap je uit, laat je je paspoort stempelen en wandel je naar de Boliviaanse kant. Na de lunch beklim je de Cerro Calvario, een heuvel met kruiswegstaties boven het stadje. Het pad is steil en duurt een halfuur. Boven zie je de baai en het meer tot aan de horizon. Forel uit het meer staat hier op elke kaart.

Overnachting

Hotel op de helling boven de baai van Copacabana

Rijtijd

Puno naar Copacabana met grensovergang, ongeveer 3u30 (150 km)

Inca-trappen op de Isla del Sol

Volgens de Inca's kwam de zon zelf uit dit eiland voort. Een boot vaart je in anderhalf uur van Copacabana naar de Isla del Sol. Er rijden geen auto's. Ezels dragen de lasten over smalle paden tussen stenen muurtjes. Je meert aan bij Yumani, in het zuiden van het eiland. Een Inca-trap met een bron klimt er steil naar het dorp. Daarna wandel je met een gids over de heuvels, langs terrassen en schapen. Vanaf de top zie je het meer in alle richtingen. In het zuiden staat Pilko Kaina, een Inca-gebouw met deuren in trapvorm. In de namiddag brengt de boot je terug naar Copacabana.

Overnachting

Hotel op de helling boven de baai van Copacabana

Rijtijd

Boot van Copacabana naar de Isla del Sol, ongeveer 1u30 per richting

Over de straat van Tiquina naar La Paz

Houten vlotten zetten bussen en auto's over de smalle straat van Tiquina. Jij steekt over in een klein bootje en wacht aan de overkant tot de wagen er is. Daarna loopt de weg over de hoogvlakte, met de witte toppen van de Cordillera Real aan de linkerkant. Na een paar uur kom je in El Alto, op ongeveer 4.000 meter. Plots valt het land weg. Onder je ligt La Paz, in een kom van rode klei, met huizen tot op de steilste hellingen. De afdaling naar het centrum maak je met een kabelbaan. Het hotel ligt in de lagere wijken, waar het iets warmer is.

Overnachting

Hotel in Sopocachi of San Miguel, La Paz

Rijtijd

Copacabana naar La Paz met de overtocht in Tiquina, ongeveer 3u30 (155 km)

Kabelbanen en heksenmarkt in La Paz

Gondels in rood, geel, groen en blauw hangen boven La Paz. Het net van kabelbanen is een van de grootste ter wereld in een stad en wordt gebruikt als openbaar vervoer. Met een gids neem je een paar lijnen. Zo zie je de stad van boven, van El Alto tot de villa's in het zuiden. Beneden loop je over de Mercado de las Brujas. Er liggen gedroogde lamafoetussen, kruiden en amuletten voor geluk. In de namiddag rijd je naar de Valle de la Luna, waar regen de klei tot pieken heeft uitgesleten. Op straat zie je cholitas, vrouwen met een bolhoed en een brede rok.

Overnachting

Hotel in Sopocachi of San Miguel, La Paz

Rijtijd

Kabelbaan en te voet in de stad. Rit naar de Valle de la Luna, ongeveer 30 min

Treinkerkhof en eerste zonsondergang op de zoutvlakte

Roestige locomotieven staan in rijen in de woestijn bij Uyuni. Ze reden ooit met mineralen naar de kust van de Stille Oceaan. Een korte vlucht brengt je 's ochtends van La Paz naar Uyuni, een stadje van lage huizen op de hoogvlakte. Je chauffeur-gids wacht met een terreinwagen. Na het treinkerkhof rijd je naar Colchani, waar families zout drogen en verpakken. Daarna gaat het de Salar de Uyuni op, de grootste zoutvlakte ter wereld. In het droge seizoen breekt de korst in zeshoeken onder je schoenen. Tegen zonsondergang kleurt het zout roze en paars. De nacht breng je door in een hotel uit blokken zout.

Overnachting

Hotel uit zoutblokken aan de rand van de Salar

Rijtijd

Vlucht La Paz naar Uyuni, ongeveer 1u. Rondrit op de zoutvlakte, ongeveer 90 km

Cactussen op het eiland Incahuasi

Midden in de witte vlakte steekt een rotsig eiland vol reuzencactussen omhoog. Dat is Incahuasi. Je chauffeur-gids rijdt er 's ochtends in twee uur naartoe over het zout. Er loopt geen weg. Hij vindt de richting op de bergen aan de horizon. Een pad slingert tussen de cactussen naar de top van het eiland. Sommige zijn hoger dan een huis. In de rots zitten resten van koraal, uit de tijd dat hier een meer lag. Na de lunch rijd je naar het zuiden, langs de rand van de Salar. Daar zoek je met de camera naar de trucfoto's waar iedereen hier voor stopt.

Overnachting

Eenvoudig hotel in een dorp aan de zuidrand van de Salar

Rijtijd

Over de zoutvlakte naar Incahuasi en verder naar het zuiden, ongeveer 5u (180 km)

Flamingo's en rood water in de hoogvlakte

Drie soorten flamingo's staan in de lagunes van het zuidwesten van Bolivia. Je ziet ze vandaag in een paar meren, als ze er zijn. De terreinwagen volgt sporen door de woestijn, langs de vulkaan Ollagüe en de lagunes Cañapa en Hedionda. In de woestijn van Siloli staat de Árbol de Piedra, een rots die de wind tot een boom heeft uitgeslepen. Daarna kom je aan bij de Laguna Colorada, in het reservaat Eduardo Avaroa. Algen kleuren het water er rood. Het verblijf ligt op ongeveer 4.300 meter en is eenvoudig. 's Nachts vriest het. Neem een warme slaapzak of vraag extra dekens.

Overnachting

Eenvoudige berghut of lodge bij de Laguna Colorada

Rijtijd

Rondrit door de lagunes, ongeveer 7u (200 km) op onverharde sporen

Geisers bij zonsopgang en de grens met Chili

Stoom spuit uit de grond bij Sol de Mañana, op bijna 4.900 meter. Je vertrekt in het donker om er bij zonsopgang te zijn. Modderpoelen borrelen grijs en de lucht ruikt naar zwavel. Iets later ligt een bad met warm water klaar aan de oever van een lagune. Wie durft, stapt erin in de vrieskou. Daarna rijd je door een woestijn met losse rotsen naar de Laguna Verde, onder de kegel van de Licancabur. Aan de grens bij Hito Cajón wacht een busje uit Chili. In drie kwartier daal je 2.000 meter naar San Pedro de Atacama. De Chileense douane kijkt streng na: neem geen vers fruit of vlees mee.

Overnachting

Lodge van adobe in San Pedro de Atacama

Rijtijd

Rondrit tot de grens, ongeveer 4u (170 km). Grens naar San Pedro, ongeveer 45 min (45 km)

Rust in San Pedro en de Valle de la Luna

Lemen muren, een kerk met een dak van cactushout en stoffige straten: San Pedro de Atacama is klein en traag. Na vier dagen hoogvlakte neem je hier een rustige ochtend. Het dorp ligt op ongeveer 2.400 meter, in een oase. Je slaapt uit, wandelt over het plein en eet aan een terras in de schaduw. In de namiddag rijdt een gids je naar de Valle de la Luna. Zout en wind hebben de bodem er uitgesleten tot ruggen, duinen en grotten. Je loopt door een kloof en klimt naar een rand boven de vallei. Bij zonsondergang kleuren de Andes erachter oranje en dan roze.

Overnachting

Lodge van adobe in San Pedro de Atacama

Rijtijd

San Pedro naar de Valle de la Luna, ongeveer 20 min (15 km)

Lagunes van de hoogvlakte en de Salar de Atacama

Diepblauw liggen de lagunes Miscanti en Miñiques onder vulkanen met een rand van sneeuw. Je rijdt er met een gids naartoe, langs het dorp Socaire, waar boeren nog terrassen bewerken op 3.200 meter. De lagunes liggen hoger, rond 4.100 meter. Er groeit geel gras. Vicuña's lopen vaak langs de weg. Een kort pad volgt de oever. Op de terugweg stop je bij de lagune van Chaxa, in de Salar de Atacama. Flamingo's stappen er met de kop onder water door de ondiepe plassen. In Toconao, een dorp van witte steen, staat een losse klokkentoren naast de kerk. Tegen de avond ben je terug in San Pedro.

Overnachting

Lodge van adobe in San Pedro de Atacama

Rijtijd

San Pedro naar Miscanti en Miñiques, ongeveer 2u (120 km). Terug via Chaxa en Toconao, ongeveer 2u

De geisers van El Tatio en een nacht vol sterren

Vier uur 's ochtends gaat de wekker. Een busje rijdt in het donker naar El Tatio, een veld met tientallen geisers op ongeveer 4.300 meter. Bij zonsopgang is de stoom het hoogst, omdat de lucht dan het koudst is. Het vriest er vaak. Ontbijt komt uit de koffer van de wagen, naast een warme bron. Op de terugweg stop je in Machuca, een gehucht van een paar lemen huizen. Daar verkopen ze spiesjes van lamavlees. De middag is voor slapen. 's Avonds ga je met een astronoom naar buiten, weg van het licht van het dorp. De lucht boven de Atacama is een van de droogste ter wereld.

Overnachting

Lodge van adobe in San Pedro de Atacama

Rijtijd

San Pedro naar El Tatio, ongeveer 1u45 (90 km), en terug

Van de woestijn naar Santiago

Ruim twee uur vlieg je van Calama naar Santiago, met de Andes aan de ene kant en de woestijn aan de andere. Bij de landing zie je voor het eerst in weken groene boomgaarden en wijngaarden. Santiago is een stad van zes miljoen mensen, aan de voet van de hoge Andes. Een chauffeur brengt je naar het hotel in Lastarria, een buurt met cafés en oude gevels. In de namiddag rijdt een kabeltreintje de Cerro San Cristóbal op. Van boven zie je de stad in een kom liggen. Bij helder weer staan de besneeuwde toppen er vlak achter. Voor het avondeten proef je een pastel de choclo, een ovenschotel met maïs.

Overnachting

Boetiekhotel in Barrio Lastarria, Santiago

Rijtijd

San Pedro naar de luchthaven van Calama, ongeveer 1u15 (100 km). Vlucht naar Santiago, ongeveer 2u10

Kabeltreintjes en muurschilderingen in Valparaíso

Houten liften trekken mensen tegen de heuvels van Valparaíso omhoog, sommige al meer dan honderd jaar. De havenstad ligt anderhalf uur rijden van Santiago, aan de Stille Oceaan. Onderweg stop je in de vallei van Casablanca, bekend om witte wijn uit de koele kustlucht. In Valparaíso zelf wandel je met een gids over de Cerro Alegre en de Cerro Concepción. De huizen zijn bekleed met golfplaat in elke kleur. Op bijna elke muur staat een schildering. Beneden in de haven liggen containerschepen en kranen. Zeeleeuwen hangen soms op de boeien. Een bord vis met uitzicht op de baai sluit de dag af, voor de rit terug.

Overnachting

Boetiekhotel in Barrio Lastarria, Santiago

Rijtijd

Santiago naar Valparaíso via Casablanca, ongeveer 1u45 (120 km), en terug

Puerto Varas aan het meer van Llanquihue

Duitse kolonisten bouwden in de negentiende eeuw houten huizen met puntdaken rond het meer van Llanquihue. In Puerto Varas staan er nog veel. Je vliegt 's ochtends van Santiago naar Puerto Montt, bijna duizend kilometer naar het zuiden. Het landschap is hier groen, nat en koel. Een chauffeur rijdt je een halfuur naar Puerto Varas. Aan de overkant van het meer staat de vulkaan Osorno, een witte kegel die op een tekening lijkt. Zijn buur, de Calbuco, heeft een gekartelde top. In de bakkerijen van het stadje ligt kuchen, taart met bessen of appel. Je wandelt de namiddag langs het water, tot de zon achter de heuvels zakt.

Overnachting

Hotel aan het meer in Puerto Varas

Rijtijd

Vlucht Santiago naar Puerto Montt, ongeveer 1u45. Puerto Montt naar Puerto Varas, ongeveer 30 min (25 km)

Watervallen van Petrohué en de flank van de Osorno

Smaragdgroen water schuimt over zwarte lava bij de watervallen van Petrohué. Je rijdt er in een uur naartoe, langs de oever van het meer en door weiden met koeien. De rivier stroomt door kanalen die het water in het gesteente heeft gesneden. Een kort pad volgt de rand. Daarna rijd je de flank van de Osorno op, tot aan het skicentrum. Van daar zie je het meer van Llanquihue onder je en verder de toppen van de Andes. De wandeling over de oude lavastromen vraagt goede schoenen. Terug in Puerto Varas ga je vroeg slapen. Morgen begint de oversteek naar Argentinië al voor zonsopgang.

Overnachting

Hotel aan het meer in Puerto Varas

Rijtijd

Puerto Varas naar Petrohué, ongeveer 1u (65 km). Naar het skicentrum van de Osorno, ongeveer 45 min. Terug, ongeveer 1u

Over de meren naar Bariloche

Bus, boot, bus, boot: zo gaat de oversteek van Chili naar Argentinië langs de meren. Je vertrekt vroeg uit Puerto Varas naar Petrohué. Daar vaar je over het meer Todos los Santos, met de Osorno achter je en de Tronador voor je. In Peulla stempelt de Chileense douane je paspoort. Een bus klimt daarna door het bos naar de grens en daalt af naar Puerto Frías. Na de Argentijnse douane volgt een kort stuk over het groene water van de Laguna Frías. Het laatste stuk vaar je over het grote meer Nahuel Huapi. Tegen de avond kom je aan in Bariloche. Het is een lange dag, vooral zittend en kijkend.

Overnachting

Hotel met zicht op het meer in Bariloche

Rijtijd

Puerto Varas naar Bariloche met bus en boot, ongeveer 12u met grensovergang

Bariloche vanaf de Cerro Campanario

Chocolade ruik je overal in de hoofdstraat van Bariloche. De stad is gebouwd in hout en steen, met een plein dat aan een Zwitsers dorp doet denken. Je rijdt vandaag met een huurwagen of een chauffeur de Circuito Chico. Die lus volgt het meer Nahuel Huapi langs baaien, bossen en een oud hotel op een heuvel. Bij de Cerro Campanario brengt een stoeltjeslift je naar de top. Van daar zie je meren, eilanden en bergen in alle richtingen. Verderop ligt de Colonia Suiza, een gehucht van Zwitserse kolonisten. Op zondag is er markt. 's Avonds eet je lam van de grill, gegaard naast een open vuur.

Overnachting

Hotel met zicht op het meer in Bariloche

Rijtijd

Circuito Chico, ongeveer 60 km in een lus

Vlucht naar El Calafate

Onder de vleugel wordt het land steeds kaler. De vlucht van Bariloche naar El Calafate duurt bijna twee uur, over de droge steppe van Patagonië. In het westen glinsteren de ijsvelden van de Andes. El Calafate ligt aan het Lago Argentino, een meer met melkachtig turquoise water van smeltende gletsjers. De wind waait hier bijna altijd. Een chauffeur brengt je naar het hotel. In de namiddag wandel je door de Laguna Nimez, een klein reservaat aan de rand van het stadje. Flamingo's, zwarthalszwanen en eenden zoeken er voedsel in het ondiepe water. Het stadje heeft veel winkels met wol en bessenjam van calafate.

Overnachting

Hotel met zicht op het Lago Argentino in El Calafate

Rijtijd

Vlucht Bariloche naar El Calafate, ongeveer 1u50. Transfer, ongeveer 30 min

De gletsjer Perito Moreno

IJs kraakt, knalt en stort af en toe met een donder in het meer bij de Perito Moreno. De voorkant van de gletsjer is ongeveer vijf kilometer breed en tot zestig meter hoog. Je rijdt er in anderhalf uur naartoe, door het nationaal park Los Glaciares, dat op de werelderfgoedlijst staat. Op het schiereiland tegenover de gletsjer lopen kilometers houten loopbruggen op verschillende hoogtes. Je brengt er een paar uur door en wacht tot er ijs afbreekt. Wie wil, neemt een boot die tot dicht bij de wand vaart. Een gletsjerwandeling met stijgijzers kan ook, als extra. Neem een warme jas mee, ook als de zon schijnt.

Overnachting

Hotel met zicht op het Lago Argentino in El Calafate

Rijtijd

El Calafate naar de Perito Moreno, ongeveer 1u30 (80 km), en terug

Langs het Lago Viedma naar El Chaltén

Granieten torens rijzen op aan het einde van de lange rechte weg naar El Chaltén. Dat is de Fitz Roy, 3.405 meter hoog, met zijn spitse buren eromheen. Je rijdt drie uur door de steppe, langs het Lago Viedma, waar soms ijsschotsen drijven. Guanaco's grazen langs de kant van de weg. Nandoes, de Zuid-Amerikaanse struisvogels, rennen weg als de auto stopt. El Chaltén zelf is een jong dorp, gebouwd voor wandelaars en klimmers. In de namiddag stap je naar het uitkijkpunt van de condors. Het pad duurt een uur heen en terug. Boven heb je zicht op het dorp, de vallei en bij helder weer de toppen.

Overnachting

Guesthouse of kleine lodge in El Chaltén

Rijtijd

El Calafate naar El Chaltén, ongeveer 3u (215 km)

Wandeling naar de Laguna de los Tres

Twintig kilometer heen en terug, acht tot tien uur stappen: dit is de zwaarste dag van de hele reis. Het pad naar de Laguna de los Tres vertrekt aan de rand van het dorp. Eerst loop je door lenga-bossen en langs open moerassen. Het laatste stuk klimt 400 meter in een uur, steil en over losse stenen. Boven ligt een meer aan de voet van de Fitz Roy. Of de top zichtbaar is, beslist de wind. Wolken komen en gaan hier in minuten. Je vertrekt vroeg, met lunch, water en een windjas. Wie het laatste stuk niet aankan, wacht beneden bij de Laguna Capri, die ook zicht op de berg heeft.

Overnachting

Guesthouse of kleine lodge in El Chaltén

Rijtijd

Te voet vanuit El Chaltén, ongeveer 20 km in totaal

Een waterval en de weg terug naar El Calafate

Benen moe na gisteren? Dan past de korte wandeling naar de Chorrillo del Salto vandaag goed. De waterval valt twintig meter in een poel tussen de bomen, op een halfuur van het dorp. Je ontbijt rustig en laat de ochtend vrij in El Chaltén. Na de middag rijdt de chauffeur je terug naar El Calafate, dezelfde weg in de andere richting. Het licht is dan anders. De steppe kleurt goud en de bergen staan nu in je rug. In El Calafate is de avond vrij. Wie wil, gaat naar het Glaciarium, een museum over het ijs van Patagonië, met een bar die helemaal uit ijs bestaat.

Overnachting

Hotel met zicht op het Lago Argentino in El Calafate

Rijtijd

Korte rit naar de Chorrillo del Salto. El Chaltén naar El Calafate, ongeveer 3u (215 km)

Illustratief beeld: een waterval bij de Fitz Roy.

Over de grens naar Puerto Natales

Schapen en een paar estancia's zijn het enige wat je urenlang ziet op de weg van El Calafate naar Chili. Je reist met een lijnbus over de steppe. Aan de grens bij Cerro Castillo stap je twee keer uit, voor de Argentijnse en voor de Chileense douane. Hier kijken ze opnieuw je bagage na op vers voedsel. Daarna loopt de weg naar Puerto Natales, een stadje aan een fjord met de naam Última Esperanza. Zwarthalszwanen dobberen langs de kade. Aan de overkant staan besneeuwde bergen. Je brengt de avond door in een restaurant aan het water. Lamsvlees van de Patagonische estancia's staat er op de kaart.

Overnachting

Hotel aan de fjord in Puerto Natales

Rijtijd

Bus El Calafate naar Puerto Natales, ongeveer 5u30 tot 6u (270 km) met grensovergang

Een dag in Torres del Paine

Guanaco's kijken op als de wagen stopt bij de Laguna Amarga, met de drie granieten torens van het Paine-massief erachter. Een gids neemt je vandaag een volle dag mee door het nationaal park. Je rijdt van uitkijkpunt naar uitkijkpunt, met korte wandelingen tussendoor. Bij de Salto Grande stort het water uit het Lago Nordenskjöld in een turquoise meer. Een pad van een uur brengt je naar het uitzicht op de Cuernos, pieken met een donkere kap. Bij het Lago Pehoé zie je de hele groep bergen samen. Condors cirkelen vaak boven de kliffen. Poema's leven hier ook, al zie je ze zelden. De wind kan je hier van je voeten blazen.

Overnachting

Hotel aan de fjord in Puerto Natales

Rijtijd

Puerto Natales naar het park en rondrit, samen ongeveer 300 km

Punta Arenas aan de Straat van Magellaan

Wolhandelaars werden rijk in Punta Arenas. Dat zie je nog aan de paleisjes rond het plein. De rit van Puerto Natales duurt drie uur, door een vlak land van gras en wind. Daarna kijk je uit over de Straat van Magellaan. In de namiddag bezoek je rustig de oude begraafplaats, met hagen van cipressen die als zuilen gesnoeid zijn. Aan de rand van de stad ligt een museum met een replica van het schip van Magellaan, op ware grootte. Wie het weer toelaat, kiest in plaats daarvan voor een boot naar het eiland Magdalena. Daar broeden in dit seizoen tienduizenden Magelhaenpinguïns.

Overnachting

Hotel aan het plein van Punta Arenas

Rijtijd

Puerto Natales naar Punta Arenas, ongeveer 3u (250 km)

Over Vuurland naar Ushuaia

Dolfijnen zwemmen soms naast de veerboot over de Straat van Magellaan. Die overtocht is maar twintig minuten. Daarna sta je op Vuurland. De bus vertrekt vroeg uit Punta Arenas en rijdt de hele dag naar het zuiden. Eerst is het land plat en geel, met schapen en olieputten. Aan de grens bij San Sebastián kom je terug in Argentinië. Na Río Grande verschijnen de eerste bossen van beuken, krom gegroeid door de wind. Het laatste uur klimt de weg over de pas van Garibaldi, met een meer onder je. Laat op de avond daal je af naar Ushuaia, aan het Beaglekanaal. Hier eindigt de weg.

Overnachting

Hotel met zicht op het Beaglekanaal in Ushuaia

Rijtijd

Bus Punta Arenas naar Ushuaia, ongeveer 11u tot 12u (600 km) met veerboot en grensovergang

Het einde van de Ruta 3 in Tierra del Fuego

Een houten bord in de Bahía Lapataia markeert het einde van de Ruta 3. Van daar loopt de weg meer dan 3.000 kilometer naar het noorden, tot Buenos Aires. Een gids brengt je vandaag naar het nationaal park Tierra del Fuego, een kwartier buiten Ushuaia. Je wandelt langs de kust, door bossen van beuken met baarden van korstmos. Op de stranden liggen schelpen en wier. Bevers, ooit ingevoerd, hebben dammen gebouwd in de beken. Magelhaenspechten, zwart met bij het mannetje een rode kop, tikken soms tegen de stammen. Wie wil, neemt een stuk de oude stoomtrein van de gevangenen. In de namiddag ben je terug in de stad.

Overnachting

Hotel met zicht op het Beaglekanaal in Ushuaia

Rijtijd

Ushuaia naar het park, ongeveer 20 min (12 km), en terug

Varen op het Beaglekanaal

Zeeleeuwen liggen op een kale rots midden in het kanaal, luid en dicht tegen elkaar. Een boot vaart je vandaag het Beaglekanaal op, tussen Argentinië en de Chileense eilanden aan de overkant. Je passeert de rode en witte vuurtoren Les Eclaireurs, op een rots vol aalscholvers. Sommige tochten varen verder naar het eiland Martillo, waar in dit seizoen pinguïns broeden. Dat hangt af van het weer en van de boot die je kiest. In de namiddag ben je terug in de haven. Het laatste avondmaal is krab uit het kanaal, de centolla. Dit is ook de avond om de laatste twee maanden even rustig te laten bezinken.

Overnachting

Hotel met zicht op het Beaglekanaal in Ushuaia

Rijtijd

Boottocht op het Beaglekanaal, ongeveer 3u tot 6u volgens de route

Vertrek uit Ushuaia

Bergen met sneeuw blijven achter het vliegtuig liggen als je opstijgt uit Ushuaia. De vlucht naar Buenos Aires duurt bijna vier uur en volgt de kust van Patagonië naar het noorden. Onder je strekt de steppe zich uit tot aan de oceaan. In Buenos Aires plan je best een ruime overstap, want de binnenlandse vluchten landen meestal op een andere luchthaven dan de internationale. Een chauffeur brengt je dan van Aeroparque naar Ezeiza. 's Avonds vertrekt de vlucht naar Europa. Twee maanden, zes landen en duizenden kilometers Andes liggen achter je. Thuis zal je merken hoe dik de lucht aanvoelt.

Overnachting

Nachtvlucht naar Europa

Rijtijd

Transfer naar de luchthaven, 15 min. Vlucht naar Buenos Aires, ongeveer 3u45. Transfer Aeroparque naar Ezeiza, ongeveer 1u