Spitsbergen, IJsland en Groenland in 26 dagen

Middernachtzon staat boven Longyearbyen als je er laat op de avond landt. Je vliegt ‘s ochtends van Brussel naar Oslo. Daar ga je door een paspoortcontrole, want Spitsbergen valt buiten Schengen. De tweede vlucht duurt ongeveer drie uur, soms met een tussenstop in Tromsø. Uit het raam zie je eerst de Noorse kust, daarna alleen nog zee en wolken. Bij de landing liggen kale bergen met sneeuwvlekken rond een brede fjord. Een bus rijdt in tien minuten naar het centrum. Het dorp telt ongeveer tweeduizend vijfhonderd inwoners. Leg je slaapmasker klaar: de zon gaat hier van eind april tot eind augustus niet onder.

Overnachting

Hotel in het centrum van Longyearbyen

Rijtijd

Twee vluchten, bus van 10 min

Een verkeersbord met een ijsbeer staat aan de rand van het dorp. Verder ga je alleen met een gids met geweer, want ijsberen kunnen overal opduiken. In de ochtend bezoek je het Svalbard Museum, over walvisvangst, mijnbouw en poolexpedities. Daarna rijd je langs de Svalbard Global Seed Vault, de zadenkluis diep in de berg. Binnen kan je niet, de ingang zie je van buiten. In de namiddag wandel je met een gids naar de Longyearbreen, de gletsjer achter het dorp. Reken op ongeveer vier uur heen en terug. In het puin liggen fossielen van bladeren, zo’n zestig miljoen jaar oud. De gids vertelt wat je mag aanraken en wat moet blijven liggen.

Overnachting

Hotel in het centrum van Longyearbyen

Rijtijd

Korte rit en een wandeling van ongeveer 4 uur

Lenin kijkt nog altijd uit over Pyramiden, een Sovjetmijnstad die in 1998 verlaten werd. Je vaart er in een lange dagtocht naartoe, door de Isfjord en de Billefjord. Aan dek kan het fris zijn, zelfs in juli. In Pyramiden staan flatgebouwen, een sporthal en een cultuurhuis met een vleugelpiano, alles nog zoals de mijnwerkers het achterlieten. Een lokale gids leidt je rond. Op de terugweg stopt de boot bij de Nordenskiöldbreen, een gletsjer die in zee eindigt. Drieteenmeeuwen broeden in de kliffen langs de fjord. Soms ligt er een zeehond op het drijfijs. Aan boord krijg je lunch, vaak met vis van de grill.

Overnachting

Hotel in het centrum van Longyearbyen

Vervoer

Boottocht van een hele dag

Blaffen en janken: zo klinkt een hondenkennel in Adventdalen als de karren klaarstaan. In de zomer ligt er geen sneeuw in het dal. Je rijdt dan met een kar op wielen, getrokken door een span husky’s. Eerst help je de honden in hun tuig. Daarna rijd je een paar uur over een grindpad langs de rivier, met een gids voorop. Spitsbergenrendieren grazen langs de weg. Ze zijn kleiner en ronder dan hun soortgenoten op het vasteland. In de namiddag heb je vrije tijd in het dorp. Het North Pole Expedition Museum gaat over de luchtschepen en poolvluchten van Amundsen en Nobile. ‘s Avonds eet je rendier of beekridder.

Overnachting

Hotel in het centrum van Longyearbyen

Vervoer

Korte transfer naar de kennel

Cyrillische letters staan op de gevels van Barentsburg, een Russische mijnstad met een paar honderd inwoners. Hier wordt nog altijd steenkool gedolven. Je vaart er in ongeveer drie uur naartoe vanuit Longyearbyen. Een gids neemt je mee langs de houten kapel, de oude mijngebouwen en de grote borden met Sovjetleuzen. In het dorp kan je een bier van de lokale brouwerij proeven. Op de terugweg vaart de boot langs de Esmarkbreen, een gletsjer met een blauwe ijswand. Papegaaiduikers en zwarte zeekoeten vliegen laag over het water. Of deze tocht doorgaat, hangt af van de situatie in het dorp en van de rederij. Dat kijken we na voor je vertrek.

Overnachting

Hotel in het centrum van Longyearbyen

Vervoer

Boottocht van een hele dag

Illustratief beeld: de haven van Barentsburg.

Stil peddelen tussen drijvende brokken ijs: dat is de kajaktocht van vandaag. Een gids met geweer gaat mee, net als op elke tocht buiten het dorp. Je vertrekt vanaf de kust bij Longyearbyen of vaart eerst met een boot naar een rustiger baai. Een droogpak houdt je warm, want het water blijft hier ijskoud, ook in de zomer. Ervaring is niet nodig, een gewone conditie volstaat. De tocht duurt een paar uur. Zeehonden steken soms hun kop boven water om te kijken. In de avond pak je je koffer. Een laatste wandeling langs de oude kabelbaan van de mijnen, met houten masten in een lange rij, sluit het verblijf af.

Overnachting

Hotel in het centrum van Longyearbyen

Vervoer

Kajaktocht van een paar uur

Twee vluchten brengen je vandaag van het hoge noorden naar IJsland. Eerst vlieg je van Longyearbyen naar Oslo, opnieuw met een paspoortcontrole. Na een overstap van een paar uur vlieg je in bijna drie uur naar Keflavík. Onder je ligt eerst de Noorse kust, daarna een hele tijd alleen open zee. Aan de luchthaven haal je je huurwagen op. De weg naar Reykjavik loopt een klein uur door een veld van zwarte lava, overgroeid met grijs mos. In de stad heb je een hotel voor één nacht. ‘s Avonds eet je een kom lamssoep of verse vis bij de oude haven. Om middernacht is het nog altijd schemerig licht.

Overnachting

Hotel in het centrum van Reykjavik

Rijtijd

Twee vluchten, daarna ongeveer 45 min rijden

Tussen twee aardplaten wandel je in Þingvellir, waar Noord-Amerika en Europa elk jaar een beetje verder uit elkaar schuiven. Vanaf het jaar 930 kwam hier ook het Alding samen, het oude IJslandse parlement. Daarna rijd je naar Geysir. De grote geiser zelf is meestal stil. Zijn buur Strokkur spuit om de paar minuten een kolom water de lucht in. Een kwartier verder stort de Gullfoss in twee trappen een kloof in. De nevel maakt je jas nat, ook als de zon schijnt. Onderweg kan je stoppen bij een boerderij met IJslandse paarden of tomaten uit de serre. Je slaapt in een guesthouse in het zuiden, bij Hella of Selfoss.

Overnachting

Guesthouse bij Hella of Selfoss

Rijtijd

Ongeveer 3 uur rijden met stops

Achter het gordijn van de Seljalandsfoss loopt een pad, nat en glad, langs de rotswand. Trek je regenbroek aan. Een half uur verder valt de Skógafoss zestig meter recht naar beneden. Een trap van een paar honderd treden brengt je naar de rand. In de namiddag rijd je naar Reynisfjara, het zwarte strand bij Vík. Basaltzuilen staan er als orgelpijpen tegen de klif. De golven zijn hier verraderlijk: plots rollen ze veel verder het strand op en sleuren ze mensen mee. Blijf ver van de waterlijn. Bij Dyrhólaey broeden in de zomer papegaaiduikers op de kliffen. Je slaapt in Vík, onder een witte kerk met een rood dak.

Overnachting

Guesthouse in Vík

Rijtijd

Ongeveer 2 uur rijden met stops

Stijgijzers knarsen op het ijs van de Falljökull, een gletsjertong van de Vatnajökull. Je wandelt drie tot vier uur met een gids, met helm en ijsbijl. De rit van Vík ernaartoe duurt ongeveer twee uur, over zwarte zandvlaktes en een lavaveld vol mos. In het ijs zie je blauwe spleten, strepen vulkanische as en smeltwater dat in diepe gaten verdwijnt. Een gewone conditie volstaat, klimervaring heb je niet nodig. In de namiddag wandel je in het nationaal park naar de Svartifoss. Die waterval valt over een rand van donkere basaltzuilen. Het pad duurt ongeveer anderhalf uur heen en terug. Je slaapt in een hotel in de buurt van het park.

Overnachting

Hotel bij Skaftafell

Rijtijd

Ongeveer 2 uur rijden, gletsjerwandeling van 3 tot 4 uur

Zeehonden zwemmen soms tussen de ijsbergen van Jökulsárlón, een lagune aan de voet van de Breiðamerkurjökull. Je vaart er met een amfibievoertuig of een zodiac tussen de schotsen. Sommige stukken ijs zijn eeuwen oud en diep blauw. Aan de overkant van de weg spoelen brokken ijs aan op het zwarte strand, de Diamond Beach. Het ijs glinstert er als glas in de branding. Daarna rijd je verder naar Höfn, een vissersdorp aan een ondiepe lagune. Höfn staat bekend om humar, de kleine Noorse kreeft. De meeste zaken in het dorp serveren ze gegrild met lookboter. Bij helder weer zie je vanaf de haven de gletsjers achter het dorp.

Overnachting

Guesthouse in Höfn

Rijtijd

Ongeveer 2 uur rijden met stops

Fjord na fjord volgt de weg vandaag de oostkust, met bochten rond elke baai. Reken op ongeveer vier uur rijden naar Seyðisfjörður, zonder de stops. In Djúpivogur staat langs de kade een rij van vierendertig stenen eieren, één voor elke vogelsoort die hier broedt. Rendieren lopen soms over de hellingen: ze werden hier in de achttiende eeuw uitgezet. Over een hoge pas daal je af naar Seyðisfjörður. De straat naar het blauwe kerkje is in regenboogkleuren geschilderd. Het dorp telt een paar honderd inwoners en een handvol ateliers van kunstenaars. Houten huizen uit Noorwegen staan langs het water. ‘s Avonds is het stil, op de meeuwen na.

Overnachting

Guesthouse in Seyðisfjörður

Rijtijd

Ongeveer 4 uur rijden

Grijs smeltwater dondert in de Dettifoss over een rand van vierenveertig meter. Het is een van de krachtigste watervallen van Europa. Je ziet hem vanaf de oostelijke of de westelijke oever, elk met een eigen pad. Eerst rijd je ongeveer twee uur over de hoogvlakte, een woestijn van stenen en mos. Daarna volg je de kloof van de Jökulsá á Fjöllum naar het noorden. Ásbyrgi is een kloof in de vorm van een hoefijzer, met berken op de bodem. Volgens de sage zette het achtbenige paard van Odin hier zijn hoef neer. Aan het eind van de dag kom je in Húsavík, aan een baai waar in de zomer vaak walvissen eten.

Overnachting

Guesthouse in Húsavík

Rijtijd

Ongeveer 4 uur rijden met stops

Houten vissersboten, omgebouwd voor bezoekers, varen vanuit Húsavík de Skjálfandibaai op. De tocht duurt ongeveer drie uur. Bultruggen komen hier in de zomer vaak eten, soms ook dwergvinvissen. Heel af en toe duikt er een blauwe vinvis op. Zeker is het nooit. Je krijgt een warm overpak aan. Op de terugweg drink je warme chocolademelk met een kaneelbroodje. In het walvismuseum aan de haven hangen skeletten van verschillende soorten aan het plafond. In de namiddag kan je naar de GeoSea, zoutwaterbaden op een klif boven de baai. Bij helder weer zie je de besneeuwde bergen aan de overkant van het water. Het licht blijft tot ver na middernacht.

Overnachting

Guesthouse in Húsavík

Rijtijd

Boottocht van ongeveer 3 uur

Zwavel ruik je al voor je bij Hverir uitstapt. Modderpotten borrelen er tussen oranje en gele grond. Stoom sist uit hopen stenen. Blijf op de paden, want de korst kan dun en heet zijn. Daarna wandel je door Dimmuborgir, een doolhof van lavazuilen en grotten. Rond het meer zelf broeden in de zomer veel soorten eenden. De muggen van Mývatn zijn talrijk, de meeste steken niet. Een muggennetje voor je hoofd helpt toch. Aan het eind van de dag zak je in het warme water van de Mývatn Nature Baths, met zicht over de vlakte. Je slaapt in een guesthouse bij het meer, waar het om middernacht nog schemert.

Overnachting

Guesthouse aan het meer van Mývatn

Rijtijd

Ongeveer 1 uur rijden met stops

Rond het jaar 1000 gooide een wetspreker zijn heidense godenbeelden in de Goðafoss, zo vertelt de sage. Daarom heet ze de waterval van de goden. Je stopt er op weg naar Akureyri, ongeveer een halfuur rijden van Mývatn. Akureyri is de grootste stad in het noorden, met zo’n twintigduizend inwoners. De verkeerslichten hebben er rode harten. Je wandelt door de botanische tuin, een van de noordelijkste ter wereld. Daarna klim je de trap op naar de kerk met haar twee torens. Wie wil, vaart ‘s middags de Eyjafjörður op voor een tweede kans op walvissen. ‘s Avonds eet je in een zaak aan de haven, met zicht op de bergen.

Overnachting

Hotel in het centrum van Akureyri

Rijtijd

Ongeveer 1 uur rijden met stops

Grasdaken bedekken de oude boerderij van Glaumbær, nu een museum in het groene dal van Skagafjörður. Je komt er na de bergpas Öxnadalsheiði, ruim een uur van Akureyri. Paardenfokkers houden hier grote kuddes. Verder rijd je zuidwaarts, over de hoogvlakte naar Borgarfjörður. Bij Deildartunguhver komt meer heet water uit de grond dan bij elke andere bron in Europa. De stoom ruik je van ver. Een paar kilometer verder sijpelt het water bij Hraunfossar uit een lavaveld in een turkooizen rivier. Net daarboven kolkt de Barnafoss door een smalle kloof. Het is een lange dag van ongeveer vijf uur rijden. Je slaapt in een boerderijhotel in de vallei.

Overnachting

Boerderijhotel in Borgarfjörður

Rijtijd

Ongeveer 5 uur rijden met stops

Kirkjufell staat als een spitse hoed boven de haven van Grundarfjörður, een van de bekendste bergen van IJsland. Op het schiereiland Snæfellsnes rijd je een rondje langs lavavelden, kleine kerken en vissersdorpen. Bij Arnarstapi wandel je over de klifrand naar Hellnar, een uur langs basaltbogen en vogelkolonies. Op het strand van Djúpalónssandur liggen roestige stukken van een Brits schip dat hier in 1948 verging. Boven alles uit staat de gletsjer Snæfellsjökull, bekend uit het boek van Jules Verne over een reis naar het middelpunt van de aarde. In de late namiddag rijd je ongeveer twee en een half uur terug naar Reykjavik. Je hotel ligt in het centrum.

Overnachting

Hotel in het centrum van Reykjavik

Rijtijd

Ongeveer 5 uur rijden met stops

Wit drijfijs ligt in de zee onder je als de kust van Groenland nadert. Je levert in de ochtend de huurwagen in aan de luchthaven van Keflavík. De vlucht naar Nuuk duurt ongeveer drie uur. Bij helder weer zie je de rand van de ijskap, een witte vlakte zonder einde achter de bergen. In de zomer ligt Groenland een uur achter op IJsland en drie uur achter op België. Nuuk is de hoofdstad, met ongeveer twintigduizend inwoners. Gekleurde houten huizen staan er tussen grote flatgebouwen, met bergen erachter. Je wandelt langs de oude haven naar de rode kathedraal. ‘s Avonds eet je Groenlands lamsvlees, muskusos of heilbot.

Overnachting

Hotel in het centrum van Nuuk

Rijtijd

Vlucht van ongeveer 3 uur

Mummies in kleren van vel, meer dan vijfhonderd jaar oud, liggen in het Nationaal Museum van Groenland. Ze komen uit Qilakitsoq, verder naar het noorden. Het museum vertelt ook over de Inuitculturen en over de Noormannen die rond het jaar 1000 in Groenland woonden. In de namiddag vaart een boot de Nuukfjord in, een van de langste fjordsystemen ter wereld. IJsbergen drijven tussen steile wanden van graniet. Bultruggen eten in de zomer vaak in de monding van de fjord. Soms stopt de boot bij een verlaten nederzetting, waar alleen funderingen van turf overblijven. Op de terugweg valt het licht schuin over het water. Na tien uur ‘s avonds is het nog licht.

Overnachting

Hotel in het centrum van Nuuk

Vervoer

Boottocht van een halve dag

Een propellervliegtuig brengt je in ongeveer twee uur langs de westkust naar Ilulissat, ver boven de noordpoolcirkel. Onder je liggen fjorden, eilandjes en de rand van de ijskap. Soms maakt de vlucht een tussenstop in Kangerlussuaq of Sisimiut. Bij de nadering verschijnt Disko Bay, vol drijvende ijsbergen. In Ilulissat wonen ongeveer vijfduizend mensen en duizenden sledehonden. In de zomer liggen de honden aan kettingen op de hellingen buiten de stad en wachten ze op de winter. Je hotel ligt op een helling met zicht op de baai. ‘s Avonds wandel je naar de Zionskerk, een houten kerk uit de achttiende eeuw aan het water.

Overnachting

Hotel op de helling boven Disko Bay in Ilulissat

Rijtijd

Binnenlandse vlucht van ongeveer 2 uur

Krakend en zuchtend schuift het ijs door de ijsfjord van Ilulissat, werelderfgoed van UNESCO. De gletsjer Sermeq Kujalleq aan het eind is een van de snelste ter wereld. Een houten looppad brengt je van het bezoekerscentrum naar Sermermiut, een oude nederzetting aan de rand van de fjord. Je ziet er ijsbergen zo hoog als flatgebouwen vastzitten op de drempel aan de monding. Op de rotsen zitten mensen urenlang stil te kijken. In de late avond vaar je met een kleine boot tussen de ijsbergen in de baai. Tot ongeveer eind juli gaat de zon hier niet onder. Rond middernacht kleurt het ijs dan roze en goud.

Overnachting

Hotel op de helling boven Disko Bay in Ilulissat

Rijtijd

Wandeling en een boottocht van ongeveer 2 uur

Vier uur varen naar het noorden brengt je bij de Eqi, een gletsjer met een ijswand van enkele kilometers breed. De boot stopt op veilige afstand. Toch hoor je het ijs voortdurend kraken. Valt er een stuk af, dan rolt de golf ver de baai in. Onderweg zie je soms walvissen of zeehonden. Aan boord krijg je lunch, vaak met lokale vis. Bij de gletsjer ligt ook een eenvoudig kamp van hutten. Wie wil, blijft daar een nacht in plaats van terug te varen, dan passen we de planning aan. De terugtocht naar Ilulissat duurt opnieuw een paar uur, tussen de ijsbergen van Disko Bay.

Overnachting

Hotel op de helling boven Disko Bay in Ilulissat

Vervoer

Boottocht van een hele dag

Rodebay heette het vroeger, het vissersdorpje Oqaatsut ten noorden van Ilulissat. Een pad loopt er in vijf tot zes uur naartoe, over rotsen en langs meertjes. Het is een stevige wandeling, met stukken zonder duidelijk spoor. Een gids maakt het eenvoudiger. In het dorp wonen een paar tientallen mensen, die vissen en jagen. In een rood huis aan de haven kan je eten, vaak heilbot of rendier. Terug naar Ilulissat ga je met een kleine boot, een halfuur tussen de ijsbergen. Muggen kunnen in juli lastig zijn. Neem een hoofdnetje mee. ‘s Avonds pak je je koffer voor de lange terugreis.

Overnachting

Hotel op de helling boven Disko Bay in Ilulissat

Rijtijd

Wandeling van 5 tot 6 uur, boot terug van ongeveer 30 min

De laatste ijsberg van Disko Bay zie je van boven, als je vliegtuig naar het zuiden draait. Eerst vlieg je terug naar Nuuk. Daar stap je over op de lange vlucht naar Kopenhagen, van ongeveer vier en een half uur. Je verliest drie uur door het tijdsverschil. Je landt dus pas ‘s avonds in Denemarken. Een hotel dicht bij de luchthaven van Kastrup is dan het eenvoudigst. Maak nog een korte avondwandeling langs het water. Na weken van rotsen, ijs en mos voelt een stad met fietsers en bomen bijna vreemd. Voor het eerst in bijna een maand wordt het ‘s nachts weer donker.

Overnachting

Hotel bij de luchthaven van Kopenhagen

Rijtijd

Twee vluchten, samen ongeveer 7 uur

Anderhalf uur vliegen scheidt Kopenhagen van Brussel. In de ochtend heb je nog tijd voor een ontbijt met Deens roggebrood of een kaneelbroodje. Met de metro ben je in een kwartier in het centrum, voor een korte wandeling langs de gekleurde gevels van Nyhavn. Hou ruim tijd voor de terugweg naar de luchthaven. De vlucht naar Brussel vertrekt meestal rond de middag of in de namiddag. Uit het raam zie je de Deense eilanden en de Waddenkust onder je. In Zaventem voelt de zomer plots warm. Thuis slaap je weer zonder slaapmasker. In je koffer zit een stuk Groenlandse wol of een kaart van Spitsbergen.

Overnachting

Thuis

Rijtijd

Metro en een vlucht van ongeveer 1 uur 30 min