Over land door Zuidoost-Azië in 45 dagen: Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam

Warme, vochtige lucht slaat je in het gezicht zodra de schuifdeuren van de luchthaven opengaan. Na een lange nachtvlucht met een overstap brengt een chauffeur je naar een hotel aan de Chao Phraya. De kamer is vanaf de ochtend klaar, zodat je eerst kunt slapen. Laat in de namiddag stap je op de oranje rivierboot, de goedkoopste manier om de stad te zien. Je vaart langs tempels, pakhuizen en glazen torens. Spring eraf bij een pier in de oude stad en zoek een kraampje met pad kra pao, gewokt vlees met basilicum en een gebakken ei erop. Vraag gerust om weinig pepers. Vroeg in bed, want de jetlag beslist vandaag het ritme.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Bangkok

Rijtijd

45 min transfer van de luchthaven

Bedekte schouders en knieën zijn verplicht in het Grote Paleis. Kom daarom gekleed als voor een kerk en wees er bij opening, voor de hitte en de groepen. Een gids leidt je door het complex, tot bij de kleine Smaragden Boeddha in Wat Phra Kaew. Daarna wandel je naar Wat Pho. Een vergulde Boeddha ligt er over bijna de hele lengte van de zaal, met voetzolen ingelegd met parelmoer. Op hetzelfde terrein zit een school voor Thaise massage, waar je een behandeling kunt krijgen. Na een middagpauze in het hotel neem je het pontje naar de overkant. Wat Arun, met torens vol porseleinscherven, kleurt daar oranje in het laatste licht.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Bangkok

Vervoer

Korte ritten met de gids, pontje over de rivier

Houten huizen op palen, met waslijnen en potplanten op het terras: zo ziet Bangkok eruit vanaf de kanalen van Thonburi. Een longtailboot vaart je er in de ochtend door. Je ziet tempels die enkel over het water bereikbaar zijn en kinderen die van een steiger in het water springen. Tegen de middag keer je terug, want dan wordt het heet. Hou de namiddag vrij voor een dutje of het zwembad. Bij valavond gaat het naar Yaowarat, de Chinese wijk. Rode neonborden hangen boven de straat en de kraampjes zetten hun stoeltjes op de stoep. Proef geroosterde kastanjes, noedels met eend en mango met kleefrijst. Je loopt van kraam naar kraam tot je niet meer kunt.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Bangkok

Rijtijd

Boottocht van 2u

Een gewone dagtrein met open ramen en ventilatoren aan het plafond brengt je in ongeveer twee uur naar Ayutthaya. Venters lopen door de wagons met gekoelde drankjes en zakjes kleefrijst. Ayutthaya was eeuwenlang de hoofdstad van Siam, tot een Birmaans leger de stad in 1767 verwoestte. De ruïnes liggen verspreid over een eiland tussen drie rivieren. Huur een fiets en rij in je eigen tempo van tempel naar tempel. In Wat Mahathat zit een stenen Boeddhahoofd gevangen in de wortels van een boom. Rond zonsondergang ga je naar Wat Chaiwatthanaram, aan de overkant van de rivier. De torens van baksteen staan dan zwart tegen een roze hemel.

Overnachting

Gastenverblijf aan de rivier in Ayutthaya

Rijtijd

2u met de trein

Rijstvelden, waterbuffels en suikerriet schuiven voorbij tijdens de treinrit naar Phitsanulok. Reken op vier à vijf uur in een zitwagon met airco. Neem een boek en iets te eten mee, al lopen er ook hier verkopers rond. In Phitsanulok wacht een chauffeur voor het laatste uur naar Sukhothai. Je logeert dicht bij het historische park, in een klein hotel met bungalows tussen de bomen. Na het inchecken wandel je naar de rand van het park. Ga zitten bij een vijver met lotus en kijk hoe de lucht verkleurt achter de Boeddhabeelden. Het avondeten is een kom Sukhothainoedels: dunne rijstnoedels met varkensvlees, sperziebonen en gemalen pinda.

Overnachting

Klein bungalowhotel bij het historische park van Sukhothai

Rijtijd

4 à 5u met de trein, 1u met chauffeur

Fietsen is hier de beste manier om te bewegen: het park is groot, vlak en vol schaduw van oude bomen. Start bij zonsopgang, wanneer het nog koel is en de monniken soms door het park lopen. Wat Mahathat is het hart, met rijen zuilen en een grote zittende Boeddha. Verder naar het noorden ligt Wat Si Chum. Daar kijkt een Boeddha van ongeveer vijftien meter hoog door een smalle opening naar buiten. Na de middag rust je uit in het hotel, want dan wordt het heet. Wie nog energie heeft, rijdt in de late namiddag naar het westelijke deel van het park. Daar liggen tempels op heuvels. Je bent er vaak alleen.

Overnachting

Klein bungalowhotel bij het historische park van Sukhothai

Halverwege de rit naar Chiang Mai ligt Lampang, de enige stad van Thailand waar paardenkoetsen nog als taxi rijden. Een korte rit door de oude straten hoort er voor de meeste reizigers bij. Iets buiten de stad staat Wat Phra That Lampang Luang, een tempel binnen een ommuurd fort. De houten gebedszaal is open aan de zijkanten, zodat de wind door de zuilen waait. Na de lunch rijd je verder door beboste heuvels. Laat in de namiddag kom je aan in Chiang Mai. Het hotel ligt in de oude stad, binnen de vierkante gracht. Wandel ‘s avonds langs het water naar een eetkraam voor khao soi, een gele currysoep met knapperige noedels erbovenop.

Overnachting

Boetiekhotel in de oude stad van Chiang Mai

Rijtijd

5u met chauffeur, met stops

Meer dan dertig tempels liggen binnen de oude muren van Chiang Mai, dus kies er een paar uit. Wat Chedi Luang heeft een enorme bakstenen stoepa, half ingestort na een aardbeving eeuwen geleden. Bij Wat Phra Singh staan de gebouwen in de Lannastijl van het noorden, met lage, gestapelde daken. In sommige tempels houden monniken een ‘monk chat’, een open gesprek met bezoekers over hun leven. Neem die kans. De namiddag is vrij. Valt deze dag op een zondag, dan sluit de hoofdstraat van de oude stad voor de avondmarkt. Is het een andere dag, dan wandel je naar de Night Bazaar buiten de muren. Zoek er een stoeltje bij een kraam met gegrilde worst.

Overnachting

Boetiekhotel in de oude stad van Chiang Mai

Draken van geglazuurde tegels lopen langs de trap naar Doi Suthep, de tempel op de berg boven de stad. Ruim driehonderd treden brengen je naar een gouden stoepa. Wie de trap liever overslaat, neemt het kabeltreintje. Kom vroeg, voor de nevel optrekt en de bussen arriveren. Op heldere dagen zie je heel Chiang Mai beneden in de vlakte liggen. Na de middag volgt een kookles in een tuin buiten de stad. Eerst wandel je met de kok over een lokale markt. Daar leer je citroengras, galanga en drie soorten basilicum uit elkaar te houden. Daarna maak je zelf een currypasta in een stenen vijzel. Het resultaat eet je ‘s avonds op.

Overnachting

Boetiekhotel in de oude stad van Chiang Mai

Rijtijd

1u heen en terug naar Doi Suthep, transfer naar de kookschool

Olifanten die vroeger sleepten in de bosbouw of toeristen droegen, leven nu in opvangcentra in de heuvels rond Chiang Mai. Je bezoekt een centrum waar niemand op de dieren rijdt en waar ze zo vrij mogelijk rondlopen. Kies zo’n plek zorgvuldig, want niet elk centrum dat zich ethisch noemt, is dat ook. Een busje haalt je vroeg op. Na anderhalf uur rijden kom je in een vallei met bamboe en een rivier. Je kijkt van op een afstand hoe de kudde eet, rust en in de modder rolt. Soms mag je fruit klaarmaken voor de dieren. ‘s Avonds ben je terug in de stad, moe en vol stof.

Overnachting

Boetiekhotel in de oude stad van Chiang Mai

Rijtijd

1u30 heen en terug met een busje

Wit gips en spiegelglas maken van Wat Rong Khun bij Chiang Rai het vreemdste gebouw van de reis. Een kunstenaar uit de streek ontwierp het als een eigen visie op hemel en hel. Over een brug vol uitgestoken handen loop je naar binnen, waar de muren vol popcultuur hangen. De rit van Chiang Mai duurt ongeveer drie uur door de bergen. In de namiddag volgt Wat Rong Suea Ten, de Blauwe Tempel, binnen in diep blauw met een witte Boeddha. Daarna rijd je naar Baan Dam, het Zwarte Huis. Het is een verzameling donkere houten gebouwen vol hoorns, huiden en beenderen. Het effect is somber, bijna dreigend. ‘s Avonds is er een kleine nachtmarkt.

Overnachting

Hotel in Chiang Rai

Rijtijd

3u met chauffeur, korte ritten rond Chiang Rai

Drie landen in één blik: bij Sop Ruak vloeien de Ruak en de Mekong samen. Je kijkt er over het water naar Myanmar en Laos. Daarna volgt de weg de Mekong naar Chiang Khong. Bij de Vriendschapsbrug neem je afscheid van de Thaise chauffeur. Een shuttlebus brengt je over de rivier naar de Laotiaanse grenspost. Daar regel je het visum, met een pasfoto en contant geld bij de hand. Reken op een uur, soms twee. Huay Xai is een klein stadje aan het water, met guesthouses en een paar restaurantjes op palen. Bestel een Beerlao en een laap, een salade van gehakt vlees met munt en geroosterde rijst. Morgen vertrekt de boot.

Overnachting

Eenvoudig hotel aan de Mekong in Huay Xai

Rijtijd

2u30 met chauffeur, grensovergang over de brug

Houten banken, een dak tegen de zon en een motor die de hele dag bromt: de trage boot is het vervoer van vandaag. Hij vertrekt in de voormiddag van een steiger net buiten Huay Xai. Op sommige afvaarten kun je een kleinere boot met comfortabele stoelen kiezen. Zes à zeven uur lang vaar je stroomafwaarts tussen beboste oevers en zandbanken. Soms zie je kinderen die zwemmen, vissers met netten of buffels die drinken aan de rand van het water. Neem een kussen, een boek en wat fruit mee. Tegen het einde van de namiddag leg je aan in Pakbeng. Het dorp ligt tegen een steile helling, met een enkele straat vol eethuisjes.

Overnachting

Eenvoudige lodge met uitzicht op de rivier in Pakbeng

Rijtijd

6 à 7u met de boot

Mist hangt in de vroege ochtend nog boven het water wanneer de boot vertrekt. De bergen worden hoger, de rivier smaller en sneller. Na enkele uren passeer je de Pak Ougrotten, in de rots boven de oever, met honderden kleine Boeddhabeelden binnenin. Op sommige afvaarten stopt de boot er even. Reken voor deze dag op ongeveer acht uur varen. In de late namiddag leg je aan bij Luang Prabang, een stadje op een schiereiland tussen de Mekong en de Nam Khan. Een chauffeur brengt je naar een gastenverblijf in een oud koloniaal huis. Na de lange dag wandel je naar de oever. Daar eet je gegrilde vis uit de rivier met plakkerige rijst.

Overnachting

Gastenverblijf in een koloniaal huis in Luang Prabang

Rijtijd

Ongeveer 8u met de boot

Vlak na vijf uur ‘s ochtends lopen honderden monniken in oranje gewaden op blote voeten door de straten. Bewoners knielen langs de stoep en geven hen een handje kleefrijst. Wil je kijken, blijf dan op afstand, zwijg en gebruik geen flits. Doe enkel mee als je het respectvol en zittend doet, zoals de inwoners. Na het ontbijt bezoek je Wat Xieng Thong, met daken die tot bijna op de grond reiken. Het vroegere koninklijk paleis is nu een museum. Kleed je ook daar bedekt. In de late namiddag klim je de trappen op naar de top van de Phousiheuvel. Daarna loop je over de avondmarkt, waar Hmongvrouwen geweven stoffen verkopen.

Overnachting

Gastenverblijf in een koloniaal huis in Luang Prabang

Kalkrijk water stroomt in trappen over de rotsen bij Kuang Si en vormt poelen in een melkachtig turkoois. De rit vanuit de stad duurt ongeveer drie kwartier door dorpen en rijstvelden. Bij de ingang ligt een opvangcentrum voor kraagberen, gered uit de illegale handel. Daarna volg je het pad omhoog langs de poelen tot aan de hoge waterval. Op sommige plekken mag je zwemmen. Het water is fris, ook als het buiten warm is. Kom vroeg om de rust te hebben. In de namiddag ben je terug in de stad voor een koffie met Laotiaanse bonen of een massage. Het avondeten neem je in een eethuis aan de Nam Khan.

Overnachting

Gastenverblijf in een koloniaal huis in Luang Prabang

Rijtijd

45 min heen en terug met chauffeur

Na twee dagen boot voelt de spoorlijn tussen Laos en China als een sprong in de tijd. Het station ligt een eind buiten Luang Prabang, met een grote hal en strenge controles van de bagage. Neem je paspoort mee om het ticket te tonen. De trein rijdt grotendeels door tunnels. Tussen twee tunnels door zie je telkens een glimp van groene valleien en dorpen. Na ongeveer een uur stap je uit in Vang Vieng. Kalksteenrotsen rijzen hier steil op achter de rivier Nam Song. Je logeert in een lodge aan het water. In de late namiddag drink je iets op het terras terwijl de rotsen goud en dan paars kleuren.

Overnachting

Lodge aan de rivier in Vang Vieng

Rijtijd

1u met de trein, transfers naar de stations

Peddels in het water, een trage stroming en rotsen tot in de wolken: zo begint de dag op de Nam Song. Een plaatselijke gids kajakt met jullie een paar uur stroomafwaarts. Onderweg stop je bij een grot die je met een hoofdlamp verkent. Na de lunch kies je zelf. De ene optie is een blauwe lagune om te zwemmen, met een touw om in het water te springen. De andere is een steile klim van ongeveer drie kwartier naar een uitkijkpunt boven het stadje. Het pad is glad en vraagt stevige schoenen. Boven zie je de rivier kronkelen tussen de rijstvelden. Neem genoeg water mee, want het is heet.

Overnachting

Lodge aan de rivier in Vang Vieng

Vientiane is een van de kalmste hoofdsteden van Azië, met brede lanen en weinig verkeer. De trein brengt je er in ongeveer een uur. Begin bij Pha That Luang, een gouden stoepa die het symbool van het land is. Daarna volgt de Patuxai, een triomfboog in betonnen Laotiaanse stijl. Het bezoek dat het langst blijft hangen, is het COPE-centrum. Daar leer je over de miljoenen bommen die in de Vietnamoorlog op Laos vielen. Veel ervan zijn nooit ontploft. Het centrum helpt mensen die er nog altijd door gewond raken, met prothesen en revalidatie. Bij zonsondergang wandel je langs de Mekong. Op de oever zie je de lichten van Thailand.

Overnachting

Hotel aan de Mekong in Vientiane

Rijtijd

1u met de trein, korte ritten in de stad

Ruim een uur in de lucht vervangt hier twee dagen in de bus. De vlucht naar Pakse volgt de Mekong naar het zuiden. Een chauffeur wacht in de kleine aankomsthal. Van Pakse klim je in anderhalf uur naar het Bolavenplateau, rond duizend meter hoog. De lucht wordt koeler. Langs de weg drogen boeren koffiebonen op zeilen naast hun huis. Je eerste stop is Tad Fane. Hier storten twee watervallen ruim honderd meter diep in een bebost ravijn. Je kijkt ernaar vanaf een uitkijkpunt aan de rand. Je logeert in een eenvoudige lodge op het plateau. ‘s Avonds koelt het af, dus een trui komt van pas.

Overnachting

Eenvoudige lodge op het Bolavenplateau

Rijtijd

1u10 vliegen, 1u30 met chauffeur

Koffiestruiken groeien hier in de schaduw van grotere bomen, in kleine tuinen bij de huizen. In de ochtend leidt een boer je rond. Je ziet hoe de rode bessen worden geplukt, gepeld en gedroogd. Daarna brand je samen een kleine portie en proef je het resultaat uit een glazen kopje. Na de koffie volgt Tad Yuang, een brede waterval waar je onderaan kunt zwemmen als het water rustig is. In de late namiddag rijd je af naar de vlakte langs de Mekong. Champasak is een dorp met één lange straat, houten huizen en rijstvelden achter de tuinen. Je logeert in een gastenverblijf aan de rivier. Het avondeten komt uit de keuken van de eigenaars.

Overnachting

Gastenverblijf aan de Mekong in Champasak

Rijtijd

3u met chauffeur in totaal

Ouder dan Angkor Wat en veel stiller: de tempelresten van Wat Phou liggen tegen een berghelling boven Champasak. Een lange laan met stenen palen leidt je naar de voet van de heuvel. Daarna klim je over oude, scheve treden naar het heiligdom bovenaan. Daar stroomt een bron uit de rots. Van boven kijk je over de vlakte en de Mekong. Kom vroeg, want na tien uur is de klim zwaar in de zon. In de namiddag rijd je verder naar het zuiden, naar Si Phan Don. Hier splitst de Mekong zich in honderden eilandjes. Een bootje zet je over naar Don Khon. Je hangt de eerste avond in een hangmat op een terras boven het water.

Overnachting

Bungalow aan het water op Don Khon

Rijtijd

2u met chauffeur, korte boottocht

Twee eilanden, verbonden door een oude Franse spoorbrug: dat is het parcours voor vandaag. Huur een fiets en rij over zandwegen langs rijstvelden, waterbuffels en houten huizen op palen. De Fransen legden hier ooit een spoorlijn aan om de watervallen te omzeilen. De brug en een oude locomotief zijn er nog. Op Don Khon fiets je naar de waterval van Li Phi, waar de Mekong kolkend door de rotsen stort. Op de zuidpunt wachtten vroeger bootjes om dolfijnen te zoeken. Die groep is volgens de beschikbare berichten verdwenen, dus dat bezoek staat niet op het programma. In de namiddag neem je een duik bij een zandstrandje of lees je in de schaduw.

Overnachting

Bungalow aan het water op Don Khon

Geen enkele waterval in Zuidoost-Azië voert zoveel water af als Khone Phapheng. Zo wordt het vaak beschreven. Ter plaatse geloof je het meteen. De Mekong breekt er over een brede rotsdrempel in kokend wit water. Een chauffeur brengt je er ‘s ochtends heen, vanaf de overkant van de rivier. Daarna keer je terug naar het eiland. De rest van de dag heeft geen programma. Wie wil, peddelt in een kajak tussen de eilandjes of laat zich in een bootje rondvaren. Anderen blijven bij hun bungalow en kijken naar vissers die hun netten uitgooien. Bij zonsondergang kleurt de rivier oranje. Morgen ga je de grens met Cambodja over.

Overnachting

Bungalow aan het water op Don Khon

Vervoer

Korte rit en boottocht

Een kleine grenspost in het bos, een slagboom en twee loketten: zo kom je Cambodja binnen. Een chauffeur brengt je van de eilanden naar de grens. Daar stap je uit, laat je je paspoort afstempelen en loop je naar de Cambodjaanse kant. Het visum regel je best vooraf online, zodat je niet afhangt van het loket. Aan de andere kant wacht een nieuwe chauffeur. De weg loopt via Stung Treng naar het zuiden, door droge bossen en cashewplantages. Na vier à vijf uur kom je aan in Kratie, een rustig stadje met Franse gevels langs de rivier. ‘s Avonds eet je amok, vis in kokoscurry, gestoomd in een bananenblad.

Overnachting

Gastenverblijf aan de Mekong in Kratie

Rijtijd

4 à 5u met chauffeur en grensovergang

Ronde koppen zonder snavel komen even boven water en duiken weer weg: zo zien de Irrawaddydolfijnen eruit, als je ze ziet. Bij Kampi, een halfuur ten noorden van Kratie, leeft nog een kleine groep in de Mekong. Een roeier brengt je in een bootje, met de motor uit, naar de diepe poel. Zekerheid is er nooit, al is de kans in het droge seizoen het grootst. In de namiddag neem je het veer naar Koh Trong, een eiland in de rivier. Je fietst er over een betonpad van ongeveer tien kilometer rond, langs pomelobomen, houten huizen en een drijvend Vietnamees dorp. Bij zonsondergang ben je terug aan de oever van Kratie.

Overnachting

Gastenverblijf aan de Mekong in Kratie

Rijtijd

30 min heen en terug, veer naar Koh Trong

Bakstenen torens, half ingenomen door wurgvijgen, staan verspreid in een bos bij Kampong Thom. Dat is Sambor Prei Kuk, gebouwd eeuwen voor Angkor, toen hier de hoofdstad van het rijk Chenla lag. De rit van Kratie erheen duurt ongeveer vier uur. Een plaatselijke gids leidt je over de schaduwrijke paden. Op sommige muren zie je nog fijn gebeeldhouwde paleizen in de baksteen. Je eet een lunch in een gemeenschapsrestaurant bij de ingang. Daarna volgt nog twee à drie uur rijden naar Siem Reap. Het landschap wordt vlak, met palmsuikerpalmen tussen de rijstvelden. Tegen de avond kom je aan in een hotel met zwembad aan de rand van de stad.

Overnachting

Hotel met zwembad in Siem Reap

Rijtijd

6 à 7u met chauffeur, met stops

Om half vijf ga je de deur uit, met een zaklamp en een koffie in een beker. Voor de vijver van Angkor Wat wacht je in het donker tot de vijf torens zwart tegen een roze hemel verschijnen. Daarna ga je met de gids naar binnen, als de meeste bezoekers ontbijten. Langs de buitengalerij loopt een reliëf van honderden meters met strijders, goden en het karnen van de melkzee. Na een laat ontbijt volgt Angkor Thom. In de Bayon kijken meer dan honderd stenen gezichten met een lichte glimlach op je neer. Na de middag rust je, want de hitte is fel. ‘s Avonds zoek je een eethuis in de oude marktwijk.

Overnachting

Hotel met zwembad in Siem Reap

Vervoer

Korte ritten met de gids, tuktuk of wagen

Ta Prohm heeft men bewust gedeeltelijk aan het bos gelaten. Kapokbomen en wurgvijgen groeien er bovenop de muren en duwen stenen opzij. Kom vroeg, want na negen uur stromen de groepen binnen. Daarna rijd je ongeveer een uur naar Banteay Srei, een kleine tempel uit roze zandsteen. Het beeldhouwwerk is zo fijn dat het bijna op houtsnijwerk lijkt. Op de terugweg stop je bij een familie die palmsuiker maakt. Je ziet hoe het sap uit de bloesem wordt gekookt tot een bruine pasta die naar karamel ruikt. De namiddag is vrij voor het zwembad of een massage. ‘s Avonds kun je naar een voorstelling van het jonge circus van Cambodja.

Overnachting

Hotel met zwembad in Siem Reap

Rijtijd

Korte ritten en 2u heen en terug naar Banteay Srei

Huizen op palen van zes, soms tien meter hoog: zo leven de vissers van Kompong Phluk met een meer dat elk jaar enorm groeit en krimpt. In het regenseizoen staat het water tot net onder de vloer. In het droge seizoen kijk je van beneden naar de palen op. Een boot vaart je door het dorp, langs scholen, een tempel en netten die te drogen hangen. Wanneer er genoeg water staat, stap je over in een kleine kano door het overstroomde bos. Wat je ziet, hangt dus van de maand af. In de namiddag ben je terug in Siem Reap. Pak je spullen, want morgen ga je naar de hoofdstad.

Overnachting

Hotel met zwembad in Siem Reap

Rijtijd

45 min heen en terug, boottocht

Vijf à zes uur over de nationale weg naar de hoofdstad, met stops in dorpen langs de weg. In Skuon verkopen vrouwen gefrituurde vogelspinnen in grote schalen, een lokale snack die je mag laten liggen. Bij de oude brug van Kampong Kdei, uit de tijd van Angkor, strek je even de benen. Na de middag kom je in het drukke verkeer van Phnom Penh terecht. Je hotel ligt dicht bij de kade, waar de Tonle Sap en de Mekong samenkomen. Wandel in de vooravond langs het water. Families picknicken op het gras, groepen dansen samen op muziek uit een luidspreker. Zoek daarna een terras voor een koude kokosnoot.

Overnachting

Hotel bij de kade in Phnom Penh

Rijtijd

5 à 6u met chauffeur, met stops

Zware geschiedenis en vergulde daken liggen in Phnom Penh dicht bij elkaar. Begin daarom met het koninklijk paleis, met torens in goud en geel. In de Zilveren Pagode ligt de vloer vol zilveren tegels. Na de lunch rijd je naar Tuol Sleng, een vroegere school die de Rode Khmer als gevangenis gebruikten. Duizenden mensen werden er ondervraagd. Daarna volgt Choeung Ek, waar velen van hen omkwamen. Een audiogids vertelt het verhaal rustig, met stemmen van overlevenden. Neem de tijd en verwacht dat dit bezoek je bijblijft. De avond houd je bewust licht. Een eenvoudige maaltijd in de buurt van het hotel volstaat. Morgen neem je de boot naar Vietnam.

Overnachting

Hotel bij de kade in Phnom Penh

Vervoer

Korte ritten met de gids

Kilometers bruin water, vissersboten en oevers vol bananenbomen: vandaag reis je Vietnam binnen over de rivier. Een snelboot vertrekt in de ochtend van de kade van Phnom Penh. De tocht duurt ongeveer vijf uur, met een stop aan beide grensposten. De bemanning helpt met de formaliteiten. Hou je paspoort en je Vietnamese visum of de bevestiging daarvan bij de hand. Na de grens verandert het beeld. De huizen worden smaller en kleurrijker, met vlaggen en altaartjes. Laat in de namiddag leg je aan in Chau Doc. Bij zonsondergang vaar je in een bootje langs drijvende viskwekerijen, huizen op vaten met een kweekbak onder de vloer.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Chau Doc

Rijtijd

Ongeveer 5u met de snelboot

Groen kroos bedekt het water zo dicht dat de roeiboot erdoor lijkt te glijden als over gras. Dat is het cajeputbos van Tra Su, een uur rijden van Chau Doc. Een motorboot brengt je eerst het bos in. Daarna stap je over in een kleine sampan. Vrouwen roeien je dan in stilte tussen de bomen. Reigers, ijsvogels en aalscholvers zitten in de takken, al is het aantal vogels per seizoen anders. Wie wil, klimt op een uitkijktoren boven de boomtoppen. Na de lunch rijd je ongeveer drie uur naar Can Tho, de grootste stad van de delta. ‘s Avonds wandel je langs de kade, waar families op plastic stoeltjes eten.

Overnachting

Hotel aan de rivier in Can Tho

Rijtijd

1u heen, 3u naar Can Tho met chauffeur

Om vijf uur vertrekt je bootje, want de drijvende markt van Cai Rang is vroeg op zijn drukst. Handelaars hangen een staal van hun koopwaar aan een lange stok: een ananas, een pompoen, een bos uien. Zo zie je van ver wat elke boot verkoopt. Een kleine boot vaart langs met koffie en noedelsoep, die je aan de reling eet. De markt is kleiner dan vroeger, maar het ritme blijft hetzelfde. Op de terugweg stop je bij een werkplaats waar rijstnoedels gemaakt worden. Daarna rijd je ongeveer vier uur naar Ho Chi Minhstad. Na de rust van de delta voelt de stroom brommers als een golf. Je hotel ligt in het centrum.

Overnachting

Hotel in het centrum van Ho Chi Minhstad

Rijtijd

4u met chauffeur

Ho Chi Minhstad noemen de meeste inwoners nog altijd Saigon. Begin de dag in het Museum van de Oorlogsresten, over de oorlog vanuit Vietnamees standpunt. De foto’s en de zalen over de gevolgen van ontbladeringsmiddelen zijn hard om te zien. Daarna wandel je naar het koloniale centrale postkantoor, met een groot portret van Ho Chi Minh boven de loketten. Ernaast staat de kathedraal van rode baksteen, die al een tijd in restauratie is. Na een pauze stap je ‘s avonds achter op een brommer, met een ervaren chauffeur, voor een tocht langs eetkraampjes. Je proeft broodjes banh mi, gegrilde schelpdieren en een zoete drank van suikerriet. Draag een helm en houd je knieën in.

Overnachting

Hotel in het centrum van Ho Chi Minhstad

Vervoer

Korte ritten, avondtocht achter op een brommer

Gele gevels, houten winkelluiken en zijden lantaarns boven de straten: Hoi An is de mooiste oude handelsstad van de kust. De vlucht van Saigon naar Da Nang duurt ongeveer een uur en twintig minuten. Een chauffeur brengt je in drie kwartier naar je hotel tussen de rijstvelden, met fietsen voor de gasten. De namiddag is vrij. Bij valavond fiets of wandel je naar de oude stad. De lantaarns gaan aan. Op de rivier drijven papieren kaarsjes. Pas wel op de drukte: rond deze tijd stromen ook alle dagjesmensen binnen. Eet cao lau, dikke noedels met varkensvlees en kruiden, een gerecht dat je bijna enkel in Hoi An vindt.

Overnachting

Hotel tussen de rijstvelden bij Hoi An

Rijtijd

1u20 vliegen, 45 min transfer

Kleermakers in Hoi An maken een pak of een jurk op een of twee dagen. Dat trekt veel reizigers aan. Wie wil, laat vandaag de maten nemen en past morgen. Vroeg in de ochtend is de oude stad nog stil. Dan wandel je naar de Japanse overdekte brug, versierd met een aap en een hond. Daarna volgen oude koopmanshuizen met donkere houten balken. Een ticket geeft toegang tot een aantal van die huizen en tempels. Na de middag fiets je ongeveer vijf kilometer naar het strand van An Bang. Daar huur je een ligstoel onder een rieten parasol. Het water is warm, maar let op de stroming en de vlaggen.

Overnachting

Hotel tussen de rijstvelden bij Hoi An

Rode bakstenen torens in een groene vallei, aan alle kanten omringd door heuvels: My Son was eeuwenlang het religieuze centrum van de Champa. Vertrek om zes uur. Dan ben je er ruim voor de groepen en is het nog koel. De rit duurt ongeveer een uur. Een deel van de torens ging verloren bij bombardementen in de oorlog. De kraters zie je nog. Daarna keer je terug naar de kust. In het waterpalmbos van Cam Thanh stap je in een thung chai, een rond mandbootje van gevlochten bamboe. De roeier laat het bootje soms snel ronddraaien, onder luid gelach. Het laatste licht zie je vanaf je terras tussen de rijstvelden.

Overnachting

Hotel tussen de rijstvelden bij Hoi An

Rijtijd

1u heen en terug naar My Son, korte rit naar Cam Thanh

Wolken hangen soms tot op de weg op de Hai Vanpas, de bergrug die het noorden en het zuiden van Vietnam scheidt. Je rijdt er met een chauffeur over de oude weg, die de vrachtwagens nu via een tunnel mijden. Bovenaan staan de resten van een oud fort. Bij helder weer kijk je terug over de baai van Da Nang. Aan de noordkant daal je af naar Lang Co, een lagune met vissersboten en een smalle strook strand. Daar eet je vis en garnalen met uitzicht op het water. Na nog twee uur kom je in Hue. Je hotel ligt aan de Parfumrivier. ‘s Avonds proef je bun bo Hue, een pittige soep met rundvlees en citroengras.

Overnachting

Hotel aan de Parfumrivier in Hue

Rijtijd

4u met chauffeur, met stops

Achter dikke muren en een gracht ligt de citadel van Hue, de residentie van de laatste keizers van Vietnam. Veel gebouwen gingen verloren in de oorlog. Wat overblijft, wordt stap voor stap hersteld: poorten met gekleurde tegels, lange galerijen in rood lakwerk en stille tuinen met lotusvijvers. Een gids vertelt je de verhalen achter de hoven. Na de lunch vaar je met een drakenboot over de Parfumrivier naar de pagode van Thien Mu, met een toren van zeven verdiepingen. Daarna rijd je naar het graf van keizer Khai Dinh, een mengeling van Europese en Vietnamese stijl met mozaïeken van glas en porselein. ‘s Avonds proef je de fijne keuken van het vroegere hof.

Overnachting

Hotel aan de Parfumrivier in Hue

Vervoer

Korte ritten en een boottocht

Smalle huizen, hoog en diep, staan schouder aan schouder in de oude wijk van Hanoi. Elke straat droeg vroeger de naam van wat er verkocht werd: zijde, zilver, papier of bamboe. De vlucht van Hue naar Hanoi duurt ongeveer een uur en een kwartier. Na het inchecken wandel je naar het Hoan Kiemmeer. Een rode houten brug leidt naar een kleine tempel op een eilandje. In de late namiddag start een wandeling langs eetkraampjes. Je proeft bun cha, gegrild varkensvlees met koude rijstnoedels en kruiden. Daarna volgt een eikoffie, koffie met een romige laag van geklopte eidooier en suiker. Zit op een laag krukje op de stoep en kijk naar het verkeer.

Overnachting

Hotel in de oude wijk van Hanoi

Rijtijd

1u15 vliegen, transfers

Kalksteenkegels rijzen hier op uit rijstvelden en rivieren, als een Halongbaai op het land. De rit van Hanoi naar Ninh Binh duurt ongeveer twee uur. In Trang An stap je in een smalle boot. Een roeier, vaak een vrouw uit het dorp, roeit je met haar voeten of handen door de rivieren en door grotten onder de rotsen. Soms moet je diep bukken. Onderweg stop je bij kleine tempels aan de oever. Na de middag klim je ongeveer vijfhonderd treden naar het uitkijkpunt van Hang Mua. Een stenen draak kronkelt over de kam. Boven zie je de rivier tussen de rotsen. Je logeert in een eenvoudige lodge tussen de velden.

Overnachting

Lodge tussen de rijstvelden bij Ninh Binh

Rijtijd

2u met chauffeur, boottocht van 2 à 3u

Honderden rotseilanden, begroeid met groen, steken op uit kalm smaragdgroen water. De baai van Lan Ha ligt naast de bekendere Halongbaai, maar is meestal rustiger. De rit van Ninh Binh naar de haven duurt ongeveer drie uur. Daar stap je aan boord van een kleine boot met hutten. Na de lunch vaart de boot tussen de eilanden. In de namiddag peddel je in een kajak naar een lagune of een kleine baai. Wie wil, zwemt vanaf de boot. Bij zonsondergang drink je iets op het dek. ‘s Nachts ligt de boot voor anker. Je hoort enkel het water tegen de romp en soms een vissersboot in de verte.

Overnachting

Hut op een kleine boot in de baai van Lan Ha

Rijtijd

3u met chauffeur, boot

Tai chi op het dek bij zonsopgang is een rustig begin van je laatste dag. De rotsen komen langzaam uit de ochtendnevel. Na het ontbijt vaart de boot terug naar de haven, met misschien nog een stop bij een vissersdorp of een grot. Rond het middaguur neem je afscheid van de bemanning. Een chauffeur brengt je in ongeveer drie uur naar de luchthaven van Hanoi. Wie een late vlucht heeft, kan eerst nog een kamer nemen in de stad om te douchen. Je vertrekt met zakken vol thee, koffie en kruiden. Vijfenveertig dagen, vier landen en duizenden kilometers over land, per trein en per boot liggen achter je.

Overnachting

Eventueel een dagkamer in Hanoi bij een late vlucht

Rijtijd

3u met chauffeur naar de luchthaven